فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

کتابخانه الکترونیکی ، دیجیتالی و مجازی (بخش سوم) - نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 

کتابخانه الکترونیکی ، دیجیتالی و مجازی (بخش سوم)

شیلا نعیمی

ویژگی های کتابخانه مجازی

ازدیدگاه  الریخ (1382)[13]ویژگی های کتابخانه مجازی عبارتند از:

1- حضور بر روی اینترنت: اینترنت به عنوان محلی که دستیابی به فهرست همگانی پیوسته را پیشنهاد می کند یا به عنوان محلی که خدمات کتابخانه ای سنتی را(هنوز به صورت کاملا فیزیکی ) معرفی می کند مورد استفاده قرار می گیرد . در اینجا کتابخانه منتظر مراجعه کننده می ماند تا خدماتی که به روی اینترنت عرضه می شود را کشف کرده و سپس جهت استفاده از آنها به کتابخانه مراجعه کند.

2- ارائه مجموعه ها به صورت مجازی

کتابخانه آن دسته از منابعی را که نسبت به آنها ( عموما در مورد منابع قدیمی و تاریخی ) کنترل محتوایی دارد به شکل الکترونیکی تبدیل و به صورت الکترونیکی در اختیار مراجعه کنندگان قرار می هد .مجموعه ها بر روی سرویس گرهای کتابخانه حضور فیزیکی دارند و کتابخانه مسئولیت مدیریت آنها یعنی فراهم آوردن فضای ذخیره الکترونیک ، بازاریابی و در دسترس قراردادن آنها را بر عهده دارد .

3- ارائه مجموعه های مجازی

این بخش در آینده اهمیت بیشتری خواهد یافت افزایش انفجار آمیز اطلاعات در شکل الکترونیکی آن ، یافتن چیزی که شخص از میان تمامی اطلاعات در جستجوی آن است را مشکل می سازد.( فراموش نکنیم که اشکال چاپی و الکترونیکی اطلاعات همراه ما خواهند بود).همانطور که در کتابخانه ها ی سنتی منابع از میان تولیدهای ناشران انتخاب می شدند و رابطی تهیه می شدکه به وسیله آن مراجعین قادر به یافتن منابع مورد نیازشان بودند .در محیط پیوند یافته اینترنتی و چاپی نیز بدون توجه به قالبی که اطلاعات در آن وجود دارند تقاضاهایی زیادی جهت داشتن ابزارهایی برای کمک به یافتن هرگونه اطلاعات مورد نیاز وجود خواهد داشت.موتورهای جست وجو و اتاق های مذاکره ممکن است کمک مناسبی جهت این کار باشند ، اما آنها قادر نیستند تمامی اطلاعات مورد نیاز را برآورده سازند.این جا محلی است که مهارت های حرفه ای کتابداران به عنوان رابط های انسانی بین مصرف کنندگان و تولید کنند گان اطلاعات عمل می کنند که در آینده اهمیت بیشتری نیز خواهند یافت .  

4-  سرویس دهی به مراجعه کننده مجازی در دنیای مجازی

حضور بر روی اینترنت بدین معنی است که ما در هر حال ارائه خدمات خود در بازار بین المللی جهت تمامی افرادی هستیم که منابع را یافته و یا به آنها نیاز دارند. مراجعه کننده  به طور بالقوه هر کسی و در هر جای دنیا می تواند باشد و تنها مختص مراجعه کننده سنتی ما نیست . از آن جایی که نمی دانیم، مراجعه کننده ما کیست و در کجا قرار دارد و درحال استفاه از خدمات چه کتابخانه ای است. این امر منشا مشکلات مدیریتی برای کتابخانه ها خواهد بود. بنابر این لازم خواهد بود کتابخانه ها محدودیت های دستیابی مشخصی را در مورد مراجعه کنندگان مجاز آنها یا جهت جستجوی اشکال جدید حمایت ها ی مالی برقرار نمایند.

5- به کارگیری کارکنان مجازی

کسی که به نیازهای مراجعه کننده مجازی در حال پاسخگویی است اهمیتی ندارد که به طور فیزیکی در کتابخانه های مختلف حضور داشته باشد. درست همانطور که نیازی نیست خدمات تلفنی شرکت ها بر روی سایت شرکت آورده شود ، درصورتی که آن می تواند در هر جای دنیا نصب و راه اندازی شود . بنابران قابل تصور است که اشخاص در حال پاسخگویی به کاربران مجازی در هر جایی باشند و ضروردتی ندارد که کارکنان مؤ سسه فراهم آورنده رابط مجازی جهت پاسخگویی به مراجعه کننده در محل کار خود حاضر باشند . با ادغام و بهره برداری از تسهیلات کارکنان بر روی شبکه ، تمامی کتابخانه های مشارکت کننده به طور چشم گیری   می توانند قابلیت خدمات خاص خودشان را بدون افزودن به تعداد کارکنان واقعی افزایش دهند.کارکنان از جمله مهمترین منابع کتابخانه به شمار می آیند و لازم است که بطور کامل تر و مؤثرتری نسبت به آن چیزی که در گذشته وجود داشته به کار گرفته شوند.

یک کتابخانه مجازی برای رسیدن به اهداف خود نیازمند قسمت های عمده ای است از جمله:

مرکز هماهنگی، ویراستاری ، جمع آوری پیشینه ها، پیشینه ها ، طرح منطقی ، نگهداری وخودکارسازی . (1999,Green).

1- مرکز هماهنگی

یک گره در شبکه به عنوان مرکزی هماهنگ در کتابخانه عمل می کند و همچنین ممکن است این کار بین چندین مرکز و یا گره تقسیم شود. نقش اصلی مرکز و یا مراکز هماهنگی پردازش داده های جمع آوری شده است و همچنین اگر کتابخانه مجازی پایگاه داده ها نیز داشته باشد ، آنها به طور معمول توسط مرکز هماهنگی نگهداری می گردد .

2- ویراستاری

کتابخانه مجازی در مدیریت وهماهنگی داده ها بوسیله گروهی از ویراستاران اداره می شود که ممکن است یک گروه و یا بیشتر باشند . هر ویراستار مسئول موضوع واگذار شده و یا محدوده خاص کاری خود می باشد . علاوه بر ویراستاران موضوعی یک ویراستار هماهنگ کننده نیز وجود دارد که بر ادغام کردن مدخل های اطلاعاتی نظارت می کند. وی معمولا در مرکز هماهنگی فعالیت دارد. به طور کلی وظایف بخش ویراستاری عبارتست از:

- نظارت بر جستجوهای خودکار

- ارزیابی موارد دریافت شده

- ویراستاری فرم های ارسال اطلاعات از طریق پست الکترونیکی و یا وب

- تهیه و تعیین مدخل های جدید مرتبط

- ارزیابی کیفیت اطلاعات وارد شده

- نظارت بر فرایند ارزیابی و ادغام اطلاعات

- ایجاد نماها[14]

- پاسخگویی به پرسش های کاربران

3-جمع آوری پیشینه ها

اصل تقسیم کار یک اصل اساسی در عملکرد کتابخانه مجازی می باشد.

در واقع ویراستاران باید حداقل کار را برای پیشینه های خودشان انجام دهند سه شیوه عمده برای گرد آوری پیشینه ها و اضافه کردن به مجموعه کتابخانه مجازی وجود دارد :

- دستی : جمع آوری مستقیم پیشینه ها توسط ویراستاران

- ارسالی یا غیرفعال : ارسال پیشینه ها بوسیله فرم های مشخص از طریق وب و یا پست الکترونیکی توسط کاربران و علاقه مندان

- گرد آوری فعال : از طریق جستجوگران خودکار مثل : web walkers,worms,spidersو... انجام میگیرد.

4-پیشینه ها

پیشینه های نگهداری شده در کتایخانه های مجازی معمولا دارای اطلاعات کافی جهت شناسایی منابع اطلاعاتی هستند. این اطلاعات می تواند در مورد مکان و شکل یک پیشینه باشد.چنانچه قبلا اشاره شد بخشی از پیشینه ها توسط ویراستاران و بخشی نیز توسط فرم ها گرد آوری می شوند.در مورد بخشی از پیشینه ها که توسط ویراستاران گرد آوری می شوند . ویراستاران با تبعیت از قالب مورد استفاده در کتابخانه ، اطلاعات مورد نیاز را شناسایی ومنابع اطلاعاتی مناسب را تهیه و ارا ئه می دهند.زمانی که اطلاعات به صورت ارسالی و توسط فرم ها  جمع آوری می شود این فرم ها باید حداقل دارای گزینه های زیر باشند:

- نشانی منبع در اینترنت

- عنوان ماده اطلاعاتی

 - توصیف مختصر در مورد ماده اطلاعاتی

-  شیوه تماس و دسترسی به نگهداری کننده سایت

- نام

- آدرس پست الکترونیکی

- جزئیات نمایه سازی

- کلید واژه ها

- اصطلاحات تخصصی

 و تاریخ ارسال پیشینه .

5-طرح منطقی[15]

کتابخانه های مجازی برای دسترس پذیر ساختن اطلاعات موجود در مجموعه خود ، آنها را نمایه سازی می کنند برای این کار شیوه های مختلفی ارائه می گردد .

در طرح منطقی کتابخانه های مجازی برای بازیابی اطلاعات از دو شیوه اصلی استفاده می شود:

الف- جستجوی پیشینه ها که توسط بخش جستجوی پایگاه داده های موجود انجام می شود نرم افزار جستجو با دریافت عبارت جستجوی کاربر، واژه های موجود در آنها را با کلید وازه های داده های موجود در پایگاه داده ها تطابق داده و مدرک مرتبط و مناسب را بازیابی می کند.

ب- جستجو بوسیله نماها[16] . کتابخانه مجازی می تواند نماهایی از اطلاعات را فراهم آورد و آنها را به شکل مجموعه و زیر مجموعه ای از پیشینه ها به صورت سلسله مراتبی ارائه دهد تا گام به گام از کل به جزء و بر اساس تقسیم درختی موضوع های کاربر را به اطلاعات مورد نیاز خود راهنمایی نماید .

6- نگهداری

کتابخانه های مجازی از یک فرایند زنجیره ای مرتبط به هم پیروی می کنند که در طی آن داده ها گرد آوری ، پردازش ، نگهداری و ارائه می گردد . این فرایند دارای یک نظام ورودی/خروجی است که چرخه اصلی وارده ها و صادره ها را تشکیل می دهد.

7- خودکار سازی

خودکار سازی هر چه بیشتر کتابخانه های مجازی ، امری مطلوب است و این کار تا حدی با استفاده از نرم افزارهای مدیریت محتوای وب ، سایت ها و شبکه ها بر آورده می شود

کتابخانه مجازی با خدمات ارزشمندی که فراهم می کند موجب گرایش و انس بیشتر مردم با کتابها و کامپیوترها وفن آوری  اطلاعات می شود و این گرایش پشتوانه و تأمین کننده خدمات بعدی است .این حرکت گام بسیار مهمی در نظم دادن به اطلاعات است و از بی نظمی اطلاعات که مشکل بزرگ کشورها پیشرفته در این زمینه است از هم اکنون پیشگیری خواهد کرد.در کتابخانه مجازی فاصله میان جویندگان و پدید آورندگان اطلاعات تقریبا به صفرمی رسد .

کتابخانه مجازی دو سرویس عمده را ارائه می دهد: سرویس های کتابخانه ای و سرویس های فروشگاهی ، در سرویس های کتابخانه ای جویندگان و مراجعان از طریق کامپیوتر و خط تلفن وارد کتابخانه شده و به مطالعه کتابها می پردازند. این سرویس خصوصا در رابطه با کتابهای مرجع بسیار کار آمد است . اما در سرویس فروشگاهی مراجعان می توانند وارد کتابخانه شده با استفاده از امکانات وسیع جستجو، کتاب مورد نظر را پیدا کرده و آن را خریداری نمایند وخرید کتاب ها تاحدود زیادی توسط خود سیستم انجام می شود .

تأمین کتاب برای کتابخانه مجازی با استفاده از امکانات فن آوری اطلاعات بسیار آسان تر صورت می گیرد. و از آنجا که این کتابها مجازی هستند ، سالانه میلیون ها دلار در منابع ملی ( کاغذ ، فیلم و زینک، نیروی انسانی ، حمل ونقل، چاپ و ...) صرفه جویی می شود.

بر خلاف کتابخانه های فیزیکی برای کتابخانه مجازی زمان و مکان کلمات بی معنی هستند . اطلاعات موجود در این گنجینه عظیم در تمامی روزهای هفته و در تمامی ساعات شبانه روز در دسترس است . قلمرو این کتابخانه هیچ حد و مرزی نمی شناسد، حتی در نقاطی که دسترسی به خطوط تلفن ممکن نیست با استفاده از تلفن های همراه می توان از آن بهره مند شد.

در کتابخانه مجازی محیطی برای ارائه طرح های نو در نظر گرفته می شود . این محیط میان نخبگان کشور و جویندگان آنها اعم از دستگاه های دولتی و سرمایه گذاران بخش خصوصی ارتباط برفرار می کند . و این علاوه بر ایجاد جهش در فرایندتوسعه ، غبار رخوت وسستی را از اندیشه های خلاق ، پویا و بزرگ خواهد زدود و در آنها ایجاد شور و حرکت خواهد نمود .

 

 


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو