فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

نمایه سازی در کتابخانه تخصصی و نقش آن در افزایش ارزش افزوده اطلاعات - نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 

"نمایه سازی در کتابخانه تخصصی و نقش آن در افزایش ارزش افزوده[1] اطلاعات "

 فاطمه صادری 

چکیده :

 بخش اطلاعات جزئی از اقتصاد است که با ایجاد ، تحلیل ، پردازش ، انتقال، توزیع ، کاربرد و استفاده از اطلاعات ارتباط دارد به طوری که اطلاعات باعث کاهش درصد عدم اطمینان می شود . نمایه سازی بعنوان یکی از روشهای سازماندهی اطلاعات دارای قابلیتهایی است که می تواند بر ارزش اطلاعات بیفزاید . کتابخانه تخصصی نیز یک پدیده رو به رشد می باشد که هدف آن تسریع عملکرد سازمان می باشد و باید همواره تازه ترین اطلاعات را با بهره گیری از انواع منابع اطلاعاتی در دسترس مراجعان خود قرار دهد و همچنین در صدد افزودن ارزش اطلاعات موجود باشد . در این مقاله سعی شده رابطه ای میان کار نمایه سازی در کتابخانه تخصصی و افزایش ارزش اطلاعات ایجاد گردد . همچنین خصوصیاتی که برای ارزش افزوده درمنابع مالی و مدیریتی بیان می شود را به نمایه مرتبط می نماید .

کلید واژه ها :

 ارزش افزوده ، اطلاعات ، اقتصاد اطلاعات ، کتابخانه تخصصی ، نمایه سازی

Title :

Indexing in special library and it’s role in increase of added value of information

Abstract :

Information section is a part of economic science . It has contact with production , analysis , prossecing ,transition , distribution , application and utilization of information , so that , information , cause decrease of distrust percentage . Indexing as one of procedures of information organization has capabilities that it can increasing value of information .Special library is a phenomenon in the direction of growth . It’s goal is expediting to institute function. Special library must always established newly information available of users to exploit of kinds of sources. And also special library must be could increase value of information on hand. In this paper attempt to established link between indexing in special library and growth of value information. And attached charactristics features of added value in managing resoures with indexig.

Key words :

Added value – Information– Information Economic – Special Library – Indexing

 

مقدمه :

امروز این نظر پذیرفته شده است که اطلاعات قدرت است و همه به ارزش آن واقف هستند . درمنابع علوم کتابداری، بحثهای فراوانی درزمینه ارزش افزوده خدمات اطلاعاتی وجود دارد . هم کتابداران و هم مراجعه کنندگان به آنها ، نگران عرضه بیش ازتقاضای اطلاعات شده اند و می پرسند که چگونه داده های بی ارزش و غیرضروری را درجستجو برای محتوای مخصوص خود باید حذف کرد . برای کاربران کتابخانه، موانع واقعی جهت دسترسی، تجزیه و تحلیل و کاربرد اطلاعات وجود دارد و کتابداران هرگاه که موانع دسترسی به اطلاعات را کاهش دهند ، به ارزش آن می‌افزایند . ارزش ، درسهولت یافتن خاص ترین و کامل ترین منبع اطلاعاتی و درسهولت تماس و ارتباط با اطلاعات ، افزوده می شود . ارزش ، همچنین ، درسهولت تجزیه و پردازش اطلاعات و درتسهیل کاربرد آن اضافه می شود . ( 10 )

کتابخانه تخصصی[2] :

کتابخانه های تخصصی از لحاظ حجم ، تعداد ، نوع منابع و ارائه خدمات با سایر کتابخانه ها متفاوتند و بیشتر در شمار کتابخانه های پژوهشی و علمی – تحقیقاتی قرار می گیرند . این کتابخانه ها در حال حاضر بیشتر به صورت مراکز اسناد و اطلاعات و بانکهای اطلاعاتی و جمع آوری منابع علمی – اختصاصی در سطح ملی یا جهانی فعالیت دارند وبه کتابخانه ها ی پژوهشی یا مراکز اطلاعات[3] نیز معروفند . در این کتابخانه ها از وجود کتابدارانی که در رشته موضوعی مورد نظر تخصص و تجربه کافی دارند ، استفاده می شود و مترجمان ، چکیده نویسها و نمایه سازها نیز بر اساس تخصص انتخاب می شوند و با تهیه گزارشها ، چکیده ها ، پیایندها ، نمایه های موضوعی و جمع آوری منابع اختصاصی مورد لزوم و حتی پیش بینی نیازهای علمی و تخصصی پژوهشگران ، با استفاده از ابزار و تکنولوژی جدید ، در راه بهبود سطح اطلاعات و برآورد نیازهای آنان گام بر می دارند و آخرین نظریه های علمی را در دسترس محققان و دانش پژوهان قرار می دهند . از لحاظ تامین بودجه و سازماندهی این کتابخانه ها وابسته به موسسات دولتی و غیر دولتی هستند .     ( 4 ، ص 23 )

کتابخانه تخصصی طبق تعریف انجمن کتابخانه های تخصصی[4] مکانی است که درآن اطلاعات به روشی که بیشترین سودمندی را داشته باشد ، ارزیابی ، تجزیه ، سازماندهی ، بسته بندی و ارائه می شود . و در اصطلاحنامه کتابداری نیز ، کتابخانه تخصصی بدین صورت تعریف شده است :" واحدی از یک سازمان که هدف آن فراهم ساختن اطلاعات خاص برای پیشرفت کار سازمان یا برای گروه محدودی است . " کتابخانه های تخصصی از نظر نوع و شکل مدارک از تنوع بسیاری برخوردارند آنها بر یک زمینه موضوعی خاص تمرکز داشته و پوشش اصلی این نوع کتابخانه انواع منابع و رسانه های منتشرشده درآن زمینه خاص است ، مانند ؛ کتاب ، مجلات ، اسناد و مدارک ، بریده جراید ، استانداردها ، مواد دیداری و شنیداری ، نقشه ، پایان نامه ، کاتالوگ های تجاری ، پروانه های ثبت اختراع و مجموعه ها ی نرم افزاری .

یک کتابخانه تخصصی به منظور سازماندهی وبازیابی سریع اطلاعات ازاین منابع ، باید ازشیوه های مناسب برای ذخیره ، دسترسی و اشاعه ویژه هر یک از این رسانه ها استفاده نماید . لذا کتابخانه های تخصصی در عصر کنونی باید قادر به انجام وظایف زیر باشند :

1 - تجزیه و تحلیل، تفسیر ، بسته بندی واشاعه اطلاعات

2 - طراحی ، توسعه و عرضه خدمات نوین و محصولات اطلاعاتی

3 - ایجاد پایگاه ها و نمایه ها

4 - گزینش ، پیکر بندی وارزیابی نظام های انفرادی ( 15 )

افزون بر خاص بودن و کاربرمدار بودن خدمات ، آنچه که در ارائه خدمات به کاربران کتابخانه های تخصصی باید مورد توجه خاص قرار گیرد ، لزوم تاکید بیشتر بر ارائه دانش به جای اطلاعات صرف است . این امر مستلزم آنست که کتابداران، با توجه به کمبود وقت پژوهشگران و نیز با توجه به ارزشمندی بیشتر دانش در مقایسه با اطلاعات در فعالیتهای پژوهشی ، باید شرایطی را فراهم سازند تا کاربران به دانش دسترسی داشته باشند . بنابراین ، یکی از کارکردهای اصلی کتابداران در این نوع کتابخانه ها، فراهم کردن دسترسی به دانش و یا پردازش اطلاعات موجود با هدف تولید دانش است . ویژگی منحصر به فرد کتابدار تخصصی دانش عمیق در خصوص منابع چاپی و الکترونیکی در زمینه موضوعی مورد نظر و مدیریت اطلاعات مورد نیاز افراد یا گروه ها می باشد .

نمایه سازی [5]  

 سازماندهی اطلاعات از ارکان اساسی محیط علمی به شمار می آید چرا که بدون وجود نظم و ترتیب، دستیابی به منابع اطلاعاتی با هزینه زمانی و اقتصادی گزافی صورت می گیرد . در طول تاریخ کتابداری محیط ها و دوره های متفاوتی را شاهد بوده ایم که در هر یک برای دستیابی به اطلاعات ، سازماندهی اطلاعات وجود داشته است و پیوسته سیر تکاملی خود را ادامه می دهد .(12) نظم نوشته ها از دیر زمان مورد توجه بوده است و از نخستین ایام به دو صورت انجام می گرفته یکی بر اساس اندازه و شکل ظاهری منابع و دیگری بر پایه متن و محتوای آنها که آن را سازمان دانش می گویند .( 1 ،ص 128 ) نمایه سازی یکی از فرایندهای سازماندهی منابع کتابخانه است که در آن جوهره محتوایی منابع به صورتی که برای استفاده کننده دسترس پذیر باشد استخراج و ارائه می شود . ( 9 ، ص 242 ) داده های نمایه سازی یک جزء ضروری در حلقه ارتباطات میان تولید کننده اطلاعات و مصرف کننده نهایی آن بحساب می آید . نمایه ها ، نوشته ها را طوری سازمان می دهند که یک متخصص به آسانی می تواند مدارک مورد علاقه خود را مشخص کند . هدف هر نمایه ای بازیابی نمودن رکوردها یا مدارکی است که به وسیله فرآیند نمایه سازی ، ذخیره و سازماندهی می شوند وارزش هر نمایه فقط به جستجوی رضایتبخش اطلاعات و مدارک بستگی دارد .          ( 3 ،ص  1 ) 

 

 

انواع نمایه سازی

نمایه سازی یا نمایه گری ، فرآیند تهیه نمایه ، فرآیند تحلیل محتوای اطلاعاتی اثر و بیان کردن آن با زبان ویژه نظام نمایه سازی است نمایه سازی مفاهیم [6]بیشتر به معنای نمایه سازی اندیشه هاست تا اصطلاحاتی که پدید آوردنده برای بیان وارائه این اندیشه ها به کار می برد . ( 7 ،ص 40 )

نمایه سازی به دو بخش عمده تقسیم می شود :

1 – نمایه سازی کتاب[7] یا نمایه سازی انتهای کتاب : برای این کار کتاب از نظر محتوایی بررسی شده و به صورت شناسه هایی که دارای آدرس است در انتهای کتاب ارائه می شود . نظام پژوهشی و تحقیقی نیازمند کتابهایی است که نمایه دارند . کتابی که نمایه دارد ، ارزشهای کیفی بالاتری را داراست ، زیرا بسادگی خواننده را به اطلاعات مورد نظر رهنمون می سازد . بعضی از محققان کتاب خوب را بر اساس نمایه آن ارزیابی می کنند . نمایه انتهای کتاب نقشه جامع و دقیق از محتوای کتاب است .

2 – نمایه سازی مدارک و دیگر منابع کتابخانه : منابع کتابخانه بویژه نشریات ، اسناد ، مدارک ، جزوات و استانداردها براساس یک طرح موضوعی از پیش تعیین شده نمایه سازی می شوند . ( 9 ،ص 243 )

بعضی از نمایه ها چاپی هستند و بعضی در کامپیوتر ذخیره شده و از یک ترمینال مورد جستجو قرار می گیرند . نمایه کامپیوتری انعطاف پذیرتر و دارای امکانات بیشتری است درحالی که نمایه چاپی به آسانی مطالعه می شود .

 به هر شکلی که یک نمایه نمود یابد ، باید برای اکثر استفاده کنندگان قابل درک باشد یعنی موضوع اصلی و رابطه بین موضوعها را به خوبی بیان نماید تا استراتژیهای جستجو ، موثر واقع شوند .(3، ص83) در پژوهش های علمی گردآوری اطلاعات موجود اهمیت زیادی دارد ، که شاخه ای فرعی از تحقیق به نام پژوهش کتابخانه ای راایجاد می کند،که دراین روش ازطریق فهرستها ، نمایه ها و کتابخانه ها ، اطلاعات مدون به دست می آید . ( 1 ،ص 86 ) 

نمایه سازی در کتابخانه تخصصی

مسئله بازیابی‌ اطلاعات‌ از زمانی‌ آغاز شد که‌ بشر سعی‌ کرد محیط‌ پیرامون‌ خود را کنترل‌ کند یا حداقل‌ از فشارهای‌ خارجی‌ که‌ باعث‌ نابودی‌ او می‌شدند ، جلوگیری‌ کند . بشر برای‌ ایجاد محیطی‌ مطلوب‌ برای‌ ادامة‌ بقاء به‌ اتخاذ تصمیمات‌ سریع‌، صحیح‌ و دقیق‌ نیاز داشت‌ . کیفیت‌ این‌ تصمیمات‌ به‌ توانایی‌ تصمیم‌ گیرنده‌ در حل‌ مسائل‌ وابسته‌ بود ، ولی‌ قبل‌ از آن‌ به‌ میزان‌ ارتباط‌ و کیفیت‌ اطلاعاتی‌ وابسته‌ بود که‌ تصمیم‌ گیرنده‌ برای‌ حل‌ مشکل‌ فراهم‌ آورده‌ بود . بتدریج‌ و در طول‌ تاریخ‌، جمع‌آوری‌، سازماندهی‌ و نگهداری‌ امری‌ متداول‌ و مرسوم‌ شد . امروزه‌ رشد تصاعدی‌ و اهمیت‌ حیاتی‌ اطلاعات‌ ، لزوم‌ صرفه‌جویی‌ در وقت‌ و هزینه جستجوکنندگان‌ و لزوم‌ دستیابی‌ سریع‌ ، جامع‌ و مانع‌ به‌ اطلاعات‌ خاص‌ مورد نیاز از مسائل‌ مهم هستند .

در واحد نمایه سازی کتابخانه تخصصی امور زیر مطرح شده و انجام می گیرد :

_ دستورالعملها و روشهای ذخیره اطلاعات موجود در انواع سندها و مدارک

- ثبت کلید واژه ها

- ارزشیابی مواد از لحاظ اهمیت اطلاعاتی آنها برای چگونگی ذخیره سازی از نظر تفکیک نمایه سازی یا چکیده نویسی

- تهیه مقدمات اصطلاحنامه ها

- ماشینی کردن ذخیره اطلاعات به کمک بخش کامپیوتری برای ایجاد تسهیلات درامر بازیابی مواد ذخیره شده (4 ، ص 126 )

در متنی که از سوی " کمیته تخصصی صلاحیتهای کتابدار متخصص " در انجمن کتابخانه های تخصصی امریکا در خصوص صلاحیتهای حرفه ای و شخصی کتابداران متخصص همراه با مثالهایی در زمینه کثرت نقش و کار کتابدار متخصص منتشر شده است ؛ یکی از این صلاحیتهای حرفه ای ، توسعه و مدیریت مناسب خدمات اطلاع رسانی ثمر بخش ، بیان شده ومثالهای عملی برای این ویژگی ؛ مدیریت و نظارت بر بودجه به شکل موثر ، ایجاد تیم مناسب جهت خدمات اطلاع رسانی ، انجام جستجوهای مشکل و چند مرحله ای ، تهیه منابع به شکل چاپی و الکترونیکی ، تجزیه و تحلیل اطلاعات مورد نیاز و توسعه تزاروس ها و اصطلاحات نمایه ای و انجام نمایه سازی نام برده شده است . ( 16) در واقع با این کار ایجاد ارزش افزوده برای اطلاعات که از مهمترین وظایف کتابداران نمایه ساز در کتابخانه تخصصی می باشد ، ایجاد می شود .

ارزش اطلاعات

 هنگامی که درباره ارزش اطلاعات صحبت می شود در حقیقت چیزی بدیهی تر و در عین حال ذهنیتر از ارزش اطلاعات وجود ندارد .

اولا" چیزی بدیهی تر از ارزش اطلاعات وجود ندارد ، زیرا ، چگونه می توان سعی و کوشش تحقیقات جهانی را که می تواند حدود 2% تولید ناخالص ملی[8] را در بر بگیرد ، مورد تایید قرار داد ، چنانکه نتایج آنها منتشر نشود و اطلاعات به طور وسیع نچرخد و در دسترس بیشترین تعداد مراجعه کنندگان قرار نگیرد . همچنین چیزی ذهنی تر از ارزش اطلاعات نیست زیرا مثلا" در قانون برادفورد[9] و بر طبق آن 80% انتشارات نادیده گرفته می شوند . همچنین این مطلب که ارزش اطلاعات برای هر فرد طبق وضعیتهای گوناگون تغییر می یابد نیز صحیح است . ( 13 )

امروزه اطلاعات رکن اصلی هر سازمان و جامعه محسوب می شود . از آنجا که به روز بودن و دسترسی به موقع به اطلاعات دو ویژگی بسیار مهم در استفاده از اطلاعات است وجود مدیریت اطلاعات ضروری است . مدیریت اطلاعات عبارت است از فرایند شناخت و تولید اطلاعات ، سازماندهی و ذخیره اطلاعات ، انتشار و اشاعه اطلاعات و بهره برداری یا استفاده از اطلاعات . یکی از ده اصل اساسی مدیریت اطلاعات که در مقاله مرادی و آصف زاده بیان شده ، ایجاد ارزش افزوده در اطلاعات از طریق طبقه بندی ، ویرایش و اشاعه آن است . ( 14 )

در مقاله ای از دکتر فتاحی  ( 17 ) در خصوص قابلیتهایی که در اطلاعات وجود دارد و سبب می شود که اطلاعات دارای ارزش افزوده گردد بیان شده که : در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی که هدف برآوردن نیازهای اجتماع می باشد با فعالیتهایی مانند انتخاب ، فراهم آوری ، سازماندهی و اشاعه اطلاعات ارزش افزوده تولید می شود . کتابداران و متخصصان اطلاع رسانی در کتابخانه های تخصصی که هدف آنها افزایش سود بیشتر برای سازمان مادر است ، باید دنبال بکارگیری راههایی باشند که بتوانند میزان ارزش افزوده اطلاعات را افزایش دهند .

اما ارزش افزوده برای اطلاعات چگونه محاسبه می شود ؟ در حالی که در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی محصولات اطلاعاتی فروخته نمی شوند و اگر به فروش برسند به قصد سود و انتفاع نبوده و فقط برای جبران تمام یا بخشی از هزینه آنهاست ؟

یکی از مهمترین ابزارهایی که مدلهای اقتصادی برای مدیران و سیاستگذاران ارائه می دهد مفهوم هزینه فرصت یک کالا یا خدمت یعنی بالاترین ارزش فرصتهای بدیل از دست رفته به دلیل مصرف این کالا یا خدمت است . هزینه های فرصت متفاوت از هزینه های مالی یا پولی هستند زیرا آنها نه تنها شامل پول مصرف شده برای خرید کالا ، بلکه شامل ارزش زمان مصرف شده ، نویدهای داده شده ، و فرصتهای از دست رفته دیگر بهنگام مصرف یک کالا یا خدمت است . ( 8 ،ص 19 )

بسیاری از خدمات اطلاعاتی در زمان صرفه جویی می کنند .ارزش زمان صرفه جویی شده سودی است که مصرف کنندگان از این خدمات دریافت می کنند .( 8 ،ص 175 ) باید این نکته را مورد توجه قرار داد که ارزش اطلاعات را بصورت ریالی نمی توان بیان کرد بلکه از دیدگاههای دیگر، مثلا" کاهش زمان برای رسیدن به اطلاعات مورد نیاز ، ومیزان کیفیت و همخوانی اطلاعات بدست آمده با نیازهامی توان ارزش اطلاعات را تعیین کرد . به معنای دیگرمیزان سرعت ، دقت و ارتباط بیشتر، ارزش افزوده بیشتری تولید خواهد نمود . به عبارت دیگر دسترس پذیر کردن دانش و یا پردازش اطلاعات با هدف تولید دانش ایجاد ارزش افزوده برای اطلاعات می نماید .( 17)

نمایه سازی و ارزش اطلاعات

فاسکت چالشی را بیان می کند که کتابداران با آن روبرو می شوند ، آنها باید این اطمینان را بدهند که افراد نیازمند اطلاعات می توانند با حداقل هزینه ( هم وقت و هم پول ) به آن دسترسی پیدا کنند . بی آنکه در زیر مقادیر فراوانی از مواد غیر ضروری غرق شوند ( 5 ،ص 317 )و نمایه دارای قابلیتهایی است که می تواند دسترسی به اطلاعات را برای افراد فراهم نماید . کتابی که در پایان آن نمایه ای تهیه شده باشد ، خواننده را قادر می سازد تا بسرعت و سهولت به جزئی ترین مطالب متن دسترسی یابد (6 ،ص 16 )   و نه تنها در وقت بلکه در هزینه نیز صرفه جویی نموده و سبب افزایش ارزش اطلاعات بدست آمده خواهد شد . یکی از مهمترین وسایل بهره گیری از کتابخانه ها بویژه برای مطالب علمی و ارجاعی فهرستها و نمایه های منظم و دقیق موضوعی اند . ( 1 ،ص 90 )

رانگاناتان[10] ، پدر کتابداری هند ، پنج اصل مهم را برای فلسفه عملی کتابداری بیان می کند ، که اصل چهارم آن را بر هدر ندادن وقت خواننده قرار می دهد که در خصوص نمایه ها این اصل مصداق عینی می یابد زیرا این روش سازماندهی ( نمایه سازی ) مانع اتلاف وقت خواننده شده و او را به جزئی ترین اطلاعات محتوایی متن هدایت می کند و درنتیجه ارزش اطلاعات در نمایه هایی که دارای دقت بالاتری هستند افزایش می یابد . در اصل پنجم از اصول رانگاناتان نیز که بر پویایی کتابخانه ها تاکید شده است میزان پویایی هرکتابخانه به میزان رضایت مراجعان آن و ایجاد شرایط مناسب برای بهره وری بیشتر می باشد . یعنی تمام کارکردهای کتابخانه ها شامل گزینش ، فراهم آوری ، سازماندهی ( نمایه سازی و سایر روشهای سازماندهی ) و در دسترس گذاردن منابع جهت ارائه خدمات به جامعه کتابخانه ودر نتیجه پویایی کتابخانه می باشد ( 11 )

نمایه سازی و بهره وری ( در متون مالی و مدیریتی )  

 بهره وری نسبت داده های ورودی و محصول خروجی است . هدف نهایی بهره وری ایجاد ثروت است و ارتقای آن به معنای سود بیشتر یا ثروت بیشتر است که در متون مالی و مدیریتی ارزش افزوده گفته می شود . اولین بار در قرن 18 ایالات متحده از ارزش افزوده برای اندازه گیری درآمد ملی استفاده کرد. دلایل کلی استفاده از ارزش افزوده در مباحث مالی و مدیریتی ( 2 ،ص 108 ) در زیر بیان می شود و همزمان در نمایه و نمایه سازی در مراکز اطلاع رسانی و کتابخانه های تخصصی مورد بررسی قرار می گیرد :

1 – ارزش افزوده ارزشی است که یک شرکت از طریق تبدیل مواد و خدمات خریداری شده به محصول قابل عرضه به آن مواد و خدمات افزوده است .

نمایه سازی یکی از روشهای سازماندهی اطلاعات است و یک نمایه خوب کاربر را به اطلاعات واقعی مورد نیاز او هدایت می کند یعنی میزان استفاده از اطلاعات و دسترسی به آن افزایش می یابد و بر ارزش اطلاعات موجود افزوده می شود .

2 – تعداد محصولات ، معیار خوبی برای کارایی تولید بوده و بعنوان شاخصی برای نظارت و کنترل استفاده می شود ، اما اثر بخشی کلی شرکت یا رضایت مشتری را منعکس نمی کند . ارزش افزوده نه تنها کارایی تولید ، بلکه سود ایجاد شده را نیز اندازه گیری می کند و سطح اثر بخشی و کیفیت را می سنجد .

تعداد منابع موجود در یک مرکز اطلاع رسانی یا کتابخانه نیز می تواند بعنوان یک شاخص در نظر گرفته شود اما هیچگاه اثر بخشی مجموعه را مشخص نمی کند . در حالی که یک نمایه سازی خوب از محتوای منابع می تواند سودمندی و کیفیت مرکز اطلاع رسانی را با افزایش میزان رضایت مراجعه کننده نشان دهد .

 3 – ارزش افزوده می تواند با سود آوری و وضعیت رقابتی شرکت ارتباط پیدا کند .

منابعی که دارای نمایه بوده و محتوای آنها نمایه سازی شده است می توانند با قیمت بیشتر عرضه شوند . همچنین کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی که با هدف برآوردن سریع و دقیق نیازهای اطلاعاتی مراجعان ایجاد شده اند ؛ هنگام انتخاب این منابع اطلاعاتی ، سعی می کنند آنچه را که دارای نمایه و فهرستهای راهنماست انتخاب کنند . بنابراین نمایه می تواند ایجاد رقابت و در نتیجه سود آوری بیشتر نماید .

4 – ارزش افزوده در سطح شرکت با مبالغ ریالی اندازه گیری می شود در نتیجه بعنوان معیار مناسب ، عملکرد کلی مورد استفاده قرار می گیرد .

ارزش نمایه را نمی توان به صورت ریالی اندازه گیری کرد بلکه معیار عملکرد آن را می توان با کاهش زمان در رسیدن به اطلاعات مورد نیاز و همچنین میزان کیفیت اطلاعات بدست آمده بررسی کرد . نمایه کمک می کند که با وجود حجم زیاد اطلاعات بتوان با صرف زمان کمتری به اطلاعات دست یافت .

5 – با استفاده از ارزش افزوده ، نیروی کار و مدیریت به هدف مشترک یعنی افزایش دستاورد اقتصادی دست خواهند یافت .

همانطور که در بند قبلی بیان شد در کار نمایه سازی دستاورد اقتصادی و سود واقعی نمایه در کاهش زمان و افزایش کیفیت اطلاعات است ، بنابراین با نمایه سازی محتوای منابع ، هم مراجعه کننده و هم مرکز اطلاع رسانی به هدف خود ( رضایت مراجعه کننده و عدم اتلاف وقت ) خواهند رسید .

نتیجه گیری :

کتابخانه های تخصصی که موسسات و سازمانها برای خود تاسیس می نمایند ، با بهره برداری از فناوریها و کارکردهای انسانی موجب افزایش ارزش افزوده اطلاعات شده و محیطی مطلوب جهت رشد سازمان فراهم می نمایند دراین میان نمایه سازی بعنوان یکی از روشهای سازماندهی دانش سرعت دسترسی به اطلاعات را افزایش داده ، و در زمان صرفه جویی می کند وهمچنین با ارجاعات مناسب و کافی اطلاعات کاملا" مرتبط را ارائه می کند . به عبارت دیگر می توان گفت نمایه سازی اطلاعات را تبدیل به دانش می کند که خود به معنی افزایش ارزش آن می باشد .

منابع مورد استفاده :

کتاب فارسی

1 - ابرامی ، هوشنگ . شناختی از دانش شناسی . تهران : نشرکتابدار ، 1379 .

2 – خاکی ، غلامرضا . آشنایی با مدیریت بهره وری . تهران : کانون فرهنگی انتشاراتی سایه نما ، 1376 .

3 - راولی ، جنیفر . نمایه سازی و چکیده نویسی . ترجمه جعفر مهراد . تهران : سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی ، 1374 .

4 – علومی ، طاهره . اداره کتابخانه ، تهران : سمت ، 1377 .

5 – فادرگیل ، ریچارد . بوچارت ، یان . مواد غیر کتابی در کتابخانه ها . ترجمه اسدالله آزاد . مشهد : بنیاد پژوهشهای اسلامی ، 1379 .

6 – فتاحی ، رحمت الله . فهرستنویسی : اصول و روشها . مشهد : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد ، 1377 .

7 – کنین ، استلا . فرهنگ فشرده علوم کتابداری و اطلاع رسانی . ترجمه فاطمه اسدی گرگانی . تهران ، کتابدار ، 1378 . 

8 – کینگما ، بروس . اقتصاد اطلاعات : راهنمای تحلیل اقتصادی و هزینه سودمندی برای کارشناسان اطلاعات، ترجمه محمد حسین دیانی ، کبری سقاء پیرمرد . مشهد : انتشارات کتابخانه رایانه ای ، 1380.

9 – مزینانی ، علی . کتابخانه و کتابداری .تهران : سمت ، 1382 .

مقاله فارسی  

10ارزشگداری اطلاعات ، نوشته آدری فنر . ترجمه امیر رضا اصنافی . مجله الکترونیکی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران ( نما ) ، شماره اول و دوم .

11 – برنامه ریزی ومدیریت توسعه خدمات در کتابخانه ها ، رحمت الله فتاحی .

12 – سازماندهی منابع اینترنتی : چالش ها و ضرورت ها ، ابراهیم مختاری نبی ، مجله الکترونیکی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران ( نما ) شماره چهارم ، دوره اول .

13 – کتابخانه اطلاعات ، اقتصاد . ژاک میشل . ترجمه مهدی داودی . فصلنامه کتاب .

14 –مدیریت اطلاعات ( دانش ) غلامرضا مرادی و سعید آصف زاده .مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی قزوین ، شماره 30 ، 1383 . 

15 – نیمرخ کتابخانه ها ی تخصصی و مراکز اطلاع رسانی ،محمد کریم صابری ،محمد تقی پولاد رای، مجله الکترونیکی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران ( نما ) ، شماره 3 ، دوره 6 ، 1385 .

مقاله لاتین

16 - Competencies for Special Librarians of the 21st Century, Joanne Marshall, Chair; Bill Fisher; Lynda Moulton; and Roberta Piccoli , Submitted to the SLA Board of Directors by the Special Committee on Competencies for Special librarians , 2003 .

17 – fattahi , rahmatollah . afshar , ebrahim . Added value of information and information system : a conceptual approach .

18 - http://www.irandoc.ac.ir/data/e_j/vol2/value.htm

 



[1] Added value

[2] Special library

[3] Information center

[4] Special Library Assosiation

[5] Indexing

[6] Concept indexing

[7] Back Of Book Index

[8] GNP

[9] Bradford

[10] Ranganatan

 


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو