فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

کتاب‌سوزی در عصر اطلاعات - نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ دوشنبه ٢٢ شهریور ۱۳۸٩ توسط نمایه

کتاب‌سوزی  در عصر اطلاعات

کتاب‌سوزی به بیان ساده اقدام به نابودی یک یا چندین نسخه از کتاب یا دیگر مکتوبات به وسیله آتش است. امروزه دیگر شکل‌های رسانه مانند سندهای صوتی، نوارهای ویدئویی و سی‌دی‌ها نیز به این روش سوزانده شده، خمیر شده و یا رنده[۱] می‌شوند. این عمل که معمولا به طور علنی انجام می‌شود، عموما دارای انگیزه‌های سیاسی، دینی و اخلاقی است. همچنین این عمل ممکن است به طور پنهانی صورت گیرد، مانند هزاران کتاب نابود شده در شوروی سابق و بلوک شرق.

برخی موارد خاص از کتاب‌سوزی آسیب‌های جبران ناپذیری را به میراث فرهنگی کشورها وارد کردند چراکه بسیاری از کتاب‌های سوخته شده به هیچ عنوان قابل جایگزینی نبودند. از این دست می‌توان به اقداماتی مانند سوزاندن کتابخانه اسکندریه، سوزاندن کتاب‌ها و دفن دانشمندان در چین، نابود کردن کدکس‌های مایاها به وسیله اسپانیایی‌ها و در دوران معاصر کتاب‌سوزی‌های انجام گرفته به وسیله نازی‌ها اشاره کرد.[۲]

کتاب‌سوزی در طول تاریخ

ایران

·                     کتابخانه سلطنتی سامانیان در هجوم ترکان از شرق در سده ۱۱ میلادی سوزانده شد. گفته می‌شود ابن سینا تلاش کرد به میان شعله‌های آتش برود و کتاب‌ها را نجات دهد.

·                     در ایران معاصر احمد کسروی «جشن کتاب‌سوزان» داشت.[3] وی و برخی از پیروانش در روز اول دی‌ماه، کتاب‌هایی را که به باورشان باعث عقب‌افتادگی ایران از کشورهای پیشرفته آنزمان بود و همچنین کتاب‌هایی را که بر باور آنها به نوعی به خرافات در نزد ایرانیان، دامن‌می‌زد را در آتش می‌سوزاندند.[4]

·                     در ۲۶ آذر ۱۳۲۵ پس از فروپاشی حکومت پیشه‌وری، ماموران حکومتی تمامی کتابهای ترکی درسی مدارس را که به زبان ترکی آذربایجانی نگاشته شده بود را جمع‌آوری کرده و آنها را در میدان ساعت تبریز سوزاندند.[5][6]

چین

در ۲۱۳، چین شی هوانگ (شی‌هوانگ‌-تی) امپراتور چین دستور داد همهٔ کتاب‌ها به‌جز کتاب‌های مربوط به پزشکی، کشاورزی و طالع‌بینی را بسوزانند.[7] شی هوانگ، امپراتور چین این دستور را پس از مشورت با وزیرش لی‌سی صادر کرد. با صدور این دستور، تمامی کتاب‌های تاریخی و فلسفی در تمام استان‌ها به جز استان «چین» سوزانده شد. این اقدام که در سال ۲۱۳ قبل از میلاد آغاز شد به زنده به گور کردن بسیاری از روشنفکرانی که با عقاید تعصب‌آمیز امپراتور مخالفت می‌کردند انجامید.
این تخریب فرهنگ چین در طول شورشی که به حکومت امپراتور چین اِر شی (پسر امپراتور چین شی هوآنگ) پایان داد، عمق بیشتری گرفت چراکه در این شورش، قصر سلطنتی و بایگانی استانی سوزانده شد و به این ترتیب بسیاری از کتاب‌هایی که به وسیله امپراتور پدر نگه داشته شده بود نیز از بین رفت.[8]

آثار یهودیت

·                     نوشته‌های یهودی و کتاب‌های قانون، توسط شاه یهواکیم و شاهان سلسله سلوکیان: بر طبق تورات در پنجمین سال پادشاهی یهواکیم، ارمیای نبی سخنان خدا را برای باروک خواند و او آنها را بر روی طوماری نوشت. سال بعد سه یا چهار برگ از آن در حضور پادشاه و همسرش خوانده شد که در نتیجه آن یهواکیم تومار را با چاقو پاره کرد و آن را در آتش اجاق انداخت.

تخریب بسیار عمده‌تری توسط آنتیخوس پنجم پادشاه دوره سلوکیان صورت گرفت. او در سال ۱۶۸ قبل از میلاد دستور داد تمامی نسخه‌های کتاب قانون که در اورشلیم وجود داشت تکه‌تکه و سوزانده شوند.[9]

·                     تخریب مکتوبات یهودیت در قرون وسطی: سوزاندن کتاب‌های یهودیان اولین بار به وسیله «پاپ جرج نهم» آغاز شد. او «لویی نهم» پادشاه فرانسه را متقاعد ساخت تا ۱۲٬۰۰۰ نسخه از تلمود را در پاریس به آتش بکشد. این کار بعدها به وسیله پاپ‌های بعدی ادامه پیدا کرد. کلیسا و حکومت‌های مسیحی تلمود را یک کتاب منفور و توهین‌آمیز به آموزه‌های مسیح می‌دانستند. از متعصب‌ترین و متنفرترین پاپ‌ها نسبت به یهود و یهودیان می‌توان به اینسنت چهارم (۱۲۴۳-۱۲۵۴)، کلمنت چهارم (۱۲۵۶-۱۲۶۸)، جان بیست و دوم (۱۳۱۶-۱۳۳۴)، پاوول چهارم (۱۲۵۵-۱۲۵۹)، پایوس پنجم (۱۵۶۶-۱۵۷۲)، و کلمنت هشتم (۱۵۹۲-۱۶۰۵) اشاره کرد. آنها تقریبا در نابود کردن کامل این کتاب‌ها موفق شدند. در این زمان یهودیان به طور مداوم در حال نسخه برداری از این کتاب‌ها بودند و با اختراع ماشین چاپ کلیساها متوجه شدند که دیگر نابود کردن تمامی نسخه‌های تلمود و دیگر کتاب‌های مقدس یهودیان غیر ممکن است.[10]

مصر

کتابخانه‌های اسکندریه در مصر در مقاطع مختلف تاریخی، تخریب شده‌است. برخی از معروف‌ترین دستورهایی که برای تخریب این کتابخانه‌ها صادر شده‌است، عبارتند از:[۱۲]

·                     به دستور جولیوس سزار در سال ۴۸ بعد از میلاد

·                     حملهٔ اورلین در سده سوم میلادی

·                     به دستور تئودئوس اول در سال ۳۹۱ میلادی و قتل هیپاتیا

آفریقای جنوبی

از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۱ میلادی، هزاران جلد کتاب و سایر مکتوبات از کتابخانه‌های عمومی و خصوصی در آفریقای جنوبی جمع‌آوری و در کوره‌های کتاب‌سوزی سوزانده شد. نکته قابل توجه در این واقعه آن است که این اقدام با اعتراضی از سوی کتابداران و کارمندان کتابخانه‌ها مواجه نشد.[11]
تا قبل از روی کار آمدن حزب ملی آفریقای جنوبی در سال ۱۹۴۸ میلادی، تنها ۱۰۰ عنوان کتاب در فهرست کتاب‌های ممنوعه قرار داشت. در سال ۱۹۴۹، تعداد این کتاب‌ها به ۲۰۰ عنوان و تا سال ۱۹۵۵ به ۱۴۰۰ عنوان رسید. گفته می‌شود در سال ۱۹۶۸، حدودا ۱۲ هزار عنوان کتاب در این فهرست قرار گرفته بود. [12]

اولین کتاب‌هایی که در این دوران به آتش کشیده شدند، کتاب‌های پورنو بودند. این کتاب‌ها از سایر کشورها به آفریقای جنوبی وارد شده بودند و ماموران سانسور، آنها را شرم‌آور می‌دانستند. این کتاب‌سوزی به‌زودی دامنگیر کتاب‌ها، رساله‌ها و سایر مکتوبات چاپ داخل این کشور نیز شد و موضوعات مختلفی مانند سیاست، ادبیات کلاسیک و مسائل قومی را در بر گرفت. برآورد دقیق تعداد کتاب‌های تخریب شده در این سال‌ها، به سادگی امکان‌پذیر نیست اما احتمالا این کار به‌طور پیوسته و طی دوره‌های زمانی منظم صورت می‌گرفته‌است. بخش عمده‌ای از اخباری که در این زمینه در دست می‌باشد، مربوط به روزنامه‌هایی است که در آن دوران منتشر می‌شده‌اند و عمدتا به وقایع شهرهای بزرگ این کشور اشاره کرده‌اند.[13]

سایر کتاب‌سوزی‌ها

در پی اختلاف دومینیک قدیس و کاتارها (آلبیگاییان)، هر دو طرف کتاب‌هایشان را در آتش افکندند، و کتاب‌های دومینیک قدیس به طرز معجزه‌آسایی از گزند آتش سالم ماندند.

·                     کتاب تاریخ روم نوشته سناتور آئولوس سرموتیوس کوردوس، توسط آئدیلس در سال ۲۵ بعدازمیلاد.

·                     طومارهای جادوگری، توسط نخستین تغییر کیش دهندگان در اِفِسُس.

·                     کتاب‌های اپیکور، در پافلاگونیا.

·                     متن‌های کیمیاگری مصر، توسط دیوکلسین در سال ۲۹۲ میلادی.

·                     کتاب‌های مسیحی، توسط دیوکلسین، برای آزار مسیحیان، در سال ۳۰۳ میلادی.

·                     کتاب‌های آریانیسم بعد از انجمن نیس، به عنوان ارتداد، سال ۳۲۵ میلادی.

·                     کتاب‌های الهامی، توسط استیلیچو (مرگ در ۴۰۸ میلادی).

·                     متن‌های مصری که با مسیحیت همخوانی نداشت، توسط اثناسیوس، سال ۳۶۷ میلادی.

·                     نوشته‌های پریسیلیان، به عنوان ارتداد، سال ۳۸۳ میلادی.

·                     اتروسکا دیسیپلینا، کتاب‌های آیینی و پیشگویی اتروسکی، قرن پنجم میلادی.

·                     کتاب‌های نستوری به عنوان ارتداد به دستور تئودوسیس دوم، ۴۳۵ میلادی.

·                     در آتش انداختن کتاب‌های مذهبی برای آزمایش آنها، در تولدو اسپانیا، ۱۰۸۵ میلادی.

·                     پیر ابلارد وادار شد در سال ۱۱۲۱ کتاب الهیات خود را به عنوان ارتداد بسوزاند.

·                     تخریب متن‌های کاثار به خواست کلیسای کاتولیک در سده ۱۳ میلادی.

·                     متن فلسفی دلالةالحائرین، نوشتهٔ موسی پسر میمون، در سال ۱۲۳۳ میلادی در مون‌پلیه، جنوب فرانسه.

·                     کتابخانه بیت‌الحکمه در بغداد و کتابخانه‌های دیگر در زمان هجوم مغول‌ها در سال ۱۲۵۸ میلادی. گفته می‌شود آب دجله با رنگ جوهر شمار هنگفت کتاب‌هایی که به رودخانه انداخته شد به مدت ۶ ماه سیاه‌رنگ ماند.

·                     کتاب‌های جان ویکلیف توسط اسقف اعظم بی‌سواد پراگ در سال ۱۴۱۰ میلادی، برای پیشگیری از گسترش آموزه‌های جان هوس

·                     مقامات شوروی به خاطر هراس از نزدیکی مردم پارسی تاجیکستان با مردم ایران و افغانستان، بخشی از کتاب‌های ادبیات فارسی در آن کشور را از بین بردند[14]. کمونیست‌های شوروی در دههٔ سی میلادی (۱۳۳۸-۱۳۴۸) هر کتاب فارسی را که می‌یافتند می‌سوزاندند.

·                     نیروهای پشتون‌تبار طالبان در بسیاری موارد به تخریب و سوزاندن کتاب‌های فارسی در افغانستان دست زدند.

·                     و اینک در سال 2010 در امریکا و با حمایت آشکار دولت و کلیسای رسمی این کشور کتاب مقدس دو میلیارد مسلمان سوزانده شد.

ارجاعات فرهنگی

·                     کتاب فارنهایت ۴۵۱ اثر ری برادبری دنیایی را وصف می‌کند که در آن کتاب‌سوزی به صورت سیستماتیک انجام می‌شود. نام کتاب به دمای اشتعال کاغذ اشاره دارد.

·                     در بخش اول دن کیشوت اثر سروانتس، کشیش و خدمتکار کتاب‌های پهلوانی دن کیشوت را می‌سوزانند.

پانویس

1.             Paper Shreding

2.             ویکی‌پدیا انگلیسی مدخل Book burning

3.             برخی از کتاب‌سوزی‌ها در طول تاریخ.

4.             خسرو ناقد احمد کسروی؛ پژوهشگری، سرکشی و خُرده‌نگری.

5.            

Azər ayının 26-sı (17 dekabr) 1946-ci il Güney Azərbaycan türklərinin Soyqırım günüdür (آذری). Dünya Azərbaycanlıları Kongresi (DAK). بازدید در تاریخ ۱۱ آوریل ۲۰۰۸.

6.            

Chris Paine and Erica Schoenberger. «Iranian Nationalism and the Great Powers: 1872-1954». MERIP Reports. May 1975. 37، 3-28.

7.             صدری‌افشار ۷

8.             ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ویکی‌پدیا انگلیسی مدخل Book burning

9.             Library of Alexandria (مدخل)، ویکی‌پدیای انگلیسی

10.          Archie Dick ؛ ۱۰

11.          ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Archie Dick ۱۱-۱۰

12.          تبر تقسیم هویت پارسی، بخش دوم:انترناسیونالیسم زبانی، داریوش رجبیان. رادیوزمانه (در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۸۷). بازدید در تاریخ ۱۶ آوریل ۲۰۰۸.

13.          تاجیک / تاجیکها. دانشنامه اسلامیکا.

14.          Malalay Joya from Women Right to Karzai’s Secret weapon (انگلیسی). Afghan Profile.net.

 

منابع

·                     برخی از کتاب‌سوزی‌ها در طول تاریخ. کتابخانه طهور. بازدید در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۸۷.

·                     صدری‌افشار، غلام‌حسین. «مقدمه». له‌وو سرگی. کتابی درباره کتاب. ترجمهٔ پرویز شهریاری. تهران: نشر توسعه، ۱۳۷۰، ۵.

·                     خسروناقد. احمد کسروی؛ پژوهشگری، سرکشی و خرده‌نگری (نقد و بررسی جلد چهارم کتاب «پژوهشگران معاصر ایران»). نقد. سایت کتاب و نشر الکترونیک ایران. بازدید در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۳۸۷.

·                     Archie Dick (در تاریخ مه و ژوییه ۲۰۰۵). Book Burning, How SA Librarians Conspired (انگلیسی). مقاله ۱۴-۱۰. Cape Libr. بازدید در تاریخ ۱۱ آوریل ۲۰۰۸.

·                     مرتضی راوندی، تاریخ اجتماعی ایران، جلد دوم، انتشارات امیر کبیر، چاپ سوم ۲۵۳۶

·                     مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Library of Alexandria»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۸ آوریل ۲۰۰۸).

·                     مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Book burning»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۵ آوریل ۲۰۰۸).

·                     خطر از سر کتاب‌ها گذشت، مریم حسین خواه. روزنامه اعتماد ملی، شماره ۵۴، ص. ۹ (بازنشر در بانک اطلاعات نشریات کشور) (در تاریخ ۲۱/۱/۸۵). بازدید در تاریخ ۱۲ مه ۲۰۰۸.

 


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو