فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه ٢٧ امرداد ۱۳۸٩ توسط نمایه

بهره وری در کتابداری و اطلاع رسانی

مسعود بهمن آبادی

آفتالیون در ۱۹۱۱، بهره وری را "رابطه میان میزان تولید در مدتی معیّن و عوامل دخیل در جریان تولید" تعریف کرده است (۲: ۴۰). در این تعریف، آنچه را کالا، محصول، یا خدمت تولیدشده (فرآورده[۱] ) می نامیم با عوامل مولّد آن(فرآورنده[۲] )محاسبه می شود و سیر این جریان، تولید (فرآوری[۳] ) تلقی می گردد. نسبت میان فرآورندگان و فرآورده همان است که اصطلاحآ باروری، بازدهی، یا به تعبیر رایج تر بهره وری[۴] خوانده می شود. بیان ساده سنجش بهره وری تقسیم ستاده بر داده یا داده هاست (۶: ۱۷۳)، یعنی نسبت میان آنچه مصرف کرده ایم با آنچه به دست آورده ایم.

این رابطه هرگز محدود به جریان ویژه ای نبوده و منحصرآ در بخش خاصی نظیر اقتصاد، کشاورزی، یا صنعت به کار نرفته است، و الزامآ مترادف با سودآوری نیست (۱: ۵۰). چنین رابطه ای در مورد هر نظامی صادق است؛ زیرا نظام (سیستم) چیزی نیست جز مجموعه ای از عناصر متعامل که در محیطی عمل می کنند تا هدفی را تحقق بخشند؛ و عینی ترین شکل نظام همان مجموعه ورودی، پردازش، خروجی، و باز خورد مرتبط با آنهاست. از آنجایی که منطق نظام ایجاد دگرگونی در ورودی به قصد تولید خروجی خاصی است، هر کجا نگرش سیستمی حاکم باشد، بحث بهره وری نیز مطرح است. چون بهره وری در محیط تولید معنی می یابد.

هر نظام اطلاع رسانی، خرد یا کلان، سیستمی است که مجموعه ای از عناصر و فرایندها در تبدیل ورودی های آن به خروجی های قابل انتظار دخالت دارند. آنچه از این فرایندها حاصل می شود اطلاعات یا خدمات اطلاعاتی است. و آنچه در بحث بهروری در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی مطرح است این است که آیا مجموعه عناصر و فرایندهایی که در تولید اطلاعات یا خدمات اطلاعاتی دخیل بوده اند توانسته اند محصول مورد نظر را عرضه کنند. پاسخی که می توان به چنین پرسشی داد آن است که معیارهای سنجش این محصول چیست و چگونه می توان آن را ارزشگذاری کرد. آیا باید با محصولات مشابه مقایسه کرد؟ آیا با رضایت شخص مصرف کننده قابل سنجش است؟ یا با کاربرد آن در یک نظام اولویت بندی کلان ارزیابی می شود؟ سطوح مختلف بهره وری از همین جا معنی می یابد. سطوحی که از خرد به کلان می توان به بهره وری سازمانی، بهره وری بخشی، و بهره وری ملی تقسیم کرد (۵: ۳۶-۳۷(.

بهره وری سازمانی حاصل نسبت ستاده های کتابخانه یا واحد اطلاع رسانی بر داده های آن است. اما این سنجش نیز خود دو سطح خرد و کلان را دربر می گیرد. در سطح خرد می توان به سنجش بهره وری هریک از عناصر یا فرایندهای کتابخانه پرداخت. غرض از عناصر، مجموعه ای از عینیت ها از قبیل فضا، تجهیزات، لوازم، فن آوری، مواد، و نیروی انسانی است؛ و منظور از فرایندها در نظری کلی همان مجموعه سازی، سازماندهی، و خدمات یا به تعبیر دیگر ورودی، پردازش، و خروجی است.

اگر بپذیریم که بهره وری چیزی جز استفاده مؤثر و بهینه از عوامل و منابع موجود به منظور تولید کالا یا محصول نیست، در هر کتابخانه پرسش هایی از این نوع در مورد عناصر مختلف مطرح است: تا چه پایه از حداقل فضا حداکثر استفاده شده است، بدون آنکه به کارآیی آن لطمه وارد شود؟ آیا از تجهیزات متناسب با عملکرد آنها سود جسته ایم و در جایدهی تجهیزات در فضاها، کاربری فضا و تجهیزات به گونه ای مطلوب مدّ نظر بوده است؟ آیا ظرفیت های فن آوری ها و قابلیت های ذخیره و بازیابی آنها در نظر بوده یا تنها به جایگزینی ساده فن آوری در قبال نیروی انسانی بسنده شده است؟ آیا با صرف حداقل بودجه، حداکثر مواد و منابع پر استفاده تهیه گردیده است؟ آیا نیروی انسانی با توجه به توانایی ها، مهارت ها، و قابلیت هایشان به مسئولیت ها گمارده شده اند؟ و جز آن. در عرصه فرایندها نیز می توان پرسش هایی از این نوع را عنوان کرد که: آیا شیوه فعلی مجموعه سازی، با توجه به صرف هزینه و وقت، مطلوب ترین شیوه است یا می توان به گونه ای دیگر اندیشید و با صرف هزینه و وقت کمتر از بازدهی بیشتری برخوردار گردید؟ آیا شیوه یا شیوه های سازماندهی منابع یا اطلاعات به گونه ای هست که بتواند سرعت، سهولت، و دقت کافی را در جریان ذخیره و بازیابی اطلاعات تأمین کند؟ اگر نیست، راه بهینه کدام است؟ آیا شیوه ارائه خدمات مطلوب ترین است یا می توان به شیوه دیگری نیز اندیشید؟ آیا عوامل و منابعی که در این جریان به کار گرفته می شود، با توجه به مجموعه هزینه ها، مهارت ها، و اوقات صرف شده، به زبان بهره وری، باید به چنین خدمتی بینجامد؟

در سطح کلان سازمان نیز برآیند این گونه پرسش ها با توجه به اهداف کتابخانه یا واحدطلاع رسانی مطرح است؛ از این قبیل که آیا کتابخانه با توجه به تجهیزات، بودجه، فضا، نیروی انسانی، و سایر عوامل درگیر با فعالیت ها توانسته است به اهدافی که برایش تعریف شده و نوع خدماتی که از آن انتظار می رود دست یابد؟ مدیریت کتابخانه از دیدگاه بحث حاضر، در واقع، مدیریت بهره وری است؛ و پرسش پیشگفته نخستین سؤالی است ک ذهن هر مدیریت بهره وری را به خود مشغول می دارد (۴: ۶(.

در بهره وری بخشی، سنجش بهره وری جنبه مقایسه ای دارد. بهره وری سازمانی، در این نگرش، به تنهایی قابل ارزیابی نیست؛ بلکه عملکرد هر سازمان در قیاس با عملکرد سازمان های دیگری که در آن بخش فعالیت دارند سنجیده می شود. در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی، بهره وری هر کتابخانه یا واحد اطلاع رسانی، از این دیدگاه، با توجه به اهداف کلی بخش اطلاع رسانی و میزان تحقق آن اهداف از طریق عملکرد آن واحد ارزیابی می شود. در واقع، در اینجا سیستمی به نام بخش حضور می یابد که عناصر تشکیل دهنده آن همین واحدها هستند. قوت یا ضعف عملکرد هر یک از این عناصر، می تواند بهره وری بخش خاصی از کتابداری و اطلاع رسانی را تحت تأثیر قرار دهد. تلاش مدیریت بهره وری بخشی بر ایجاد موازنه عملکردها و بهینه سازی آنها به منظور تحقق بهره وری آن بخش است.

چگونگی بهره وری ملی را نیز می توان با توجه به آنچه گذشت حدس زد. در این سطح از بهره وری، بخش ها عناصر تشکیل دهنده نظام ملی هستند و عملکرد هر یک از بخش ها می تواند بر وضعیت بهره وری در مقیاس ملی اثر بگذارد. در واقع توجه مدیریت بهره وری ملی در عرصه کتابداری و اطلاع رسانی به این مطلب است که بخش های مختلف اطلاع رسانی در حوزه های صنعت، کشاورزی، پزشکی، و مانند آن با رعایت اولّویت های تعریف شده در برنامه ریزی های کلان به گونه ای هماهنگ عمل کنند و در صورتی که نیاز به هدایت یا حمایت هست به کدام بخش باید توجهی خاص داشت (۴: ۷(.

با نگرشی سیستمی می توان دریافت که بهره وری در سطوح خرد و کلان، یعنی از سطح سازمانی تا بخشی و ملی با یکدیگر رابطه سلسله مراتبی دارند. یعنی عملکرد سطوح خرد به صورت درونداد، عملکرد سطح کلان تر را تحت تأثیر قرار می دهد، و باز خورد سطح کلان، عملکرد سطح خرد را تعدیل یا اصلاح می کند.

در سال ۱۳۷۱ در بحث از "اطلاعات خرد، اطلاعات کلان، و نظام ملی اطلاع رسانی" (۳: ۷۹-۸۰)، تعامل دوسویه سطوح سازمانی، بخشی، و ملی تصویر شده است که می توان سیر طبیعی بهره وری سطوح خرد و کلان را در آن مشاهده کرد.

اطلاعات گرچه در موضع خرد (سطح سازمانی( در رفع نیازهای مشخص آموزشی، پژوهشی، حرفه ای، و جز آن نقشی تعیین کننده دارد، لیکن هرگاه بخواهد در مقیاسی گسترده تر (سطح بخشی( مفید و مؤثر افتد باید با اطلاعات مشابه دیگر سنجیده شود. آنچه این سطح از نظام ها را تحت نظامی کلی تر (سطح ملی) گرد می آورد سیاستی است که بر هماهنگ سازی آنها حاکم است و روابطی است که با استفاده از این هماهنگی میان آنها برقرار می شود.

در بحث از بهره وری سطوح مختلف می توان گفت که "هرگاه اطلاعات خرد در مکانی مناسب به قصد تشکیل اطلاعات کلان سازمان نیابد، درحدّ استفاده موردی ـ که طبعآ کوتاه مدت و گذرا است ـ باقی خواهد ماند و پیوندی نیز با عناصر مشابه نخواهد یافت. از سوی دیگر، تولید اطلاعات خرد مبتنی بر دستمایه ای است که زیربنای آن را استوار می کند و بدون آن دستمایه که برخاسته از یافته های پیشین است بنیه ای ضعیف خواهد داشت. این دستمایه در واقع همان اطلاعات کلان در هر عرصه و زمینه اجتماعی، فرهنگی، علمی، واقتصادی است" (۳: ۷۹-۸۰).

این گونه نگرش سیستمی را می توان در مدیریت بهره وری نیز تجربه کرد. مدیریت بهره وری، در هریک از سطوح سازمانی، بخشی، یا ملی، باید به عناصر درونی و بیرونی به گونه ای همه جانبه توجه کند. سنجش عملکرد هر کتابخانه بدون توجه به عوامل دخیل داخلی و تأثیری که بر سطح بخشی و مآلا ملی دارد یا از آن دریافت می کند نگرشی ناقص و یک بعدی است. این امر در کلّیه مراحل، فعالیت ها، به کارگیری نیروها و منابع، و نیز صرف بودجه صادق است (۴: ۷).

امروزه عملکرد کتابخانه، یا هر واحد اطلاع رسانی دیگر، تنها با تولیدات آن یعنی خدمات اطلاع رسانی سنجیده می شود، و بدین ترتیب، بهره وری دارای بیشترین ربط مفهومی با این حوزه است. حتی کوچک ترین عنصر در هر واحد اطلاع رسانی نیز می تواند موضوع سنجش بهره وری قرار گیرد. از چگونگی قرار گرفتن میز امانت یا تابلو اخبار و اطلاعات، یا شکل کارت امانت تا روابط انسانی کارکنان، در میزان بهره وری کتابخانه، به عنوان یک سازمان، دخیل است. چگونگی شکل گیری مجموعه یا شیوه های سازماندهی واحدهای یک بخش، به طور مثال، می تواند در بهره وری خدمات اطلاع رسانی آن بخش مؤثر باشد؛ و سرانجام سیمای اطلاع رسانی یک جامعه با عملکرد جمعی بخش ها ترسیم می شود. بدین ترتیب، هیچ لایه یا سطحی از عرصه کتابداری و اطلاع رسانی فارغ از سنجش بهره وری نیست. آنچه در این جریان ضروری و حائز اهمیت است داشتن نگرش سیستمی، قبول ضرورت ارزیابی و سنجش بهره وری، و حضور مدیریت های ارزیابی و سنجش است.

 

مآخذ:

۱) انور ابراهیم. "ایجاد تغییر مداوم". ترجمه غلامعلی رمزگویان. در بهره‌وری (مجموعه مقالات). تهران: مرکز بررسی و ترجمه متون مدیریت، ۱۳۷۱؛

۲) تورنس. خلاقیت. ترجمه حسن قاسم‌زاده. تهران: نشر دنیای نو، ۱۳۷۲؛

۳) حری، عباس. مروری بر اطلاعات و اطلاع‌رسانی. تهران: نشر کتابخانه، ۱۳۷۲؛

۴) حری، عباس. "ضرورت تبیین بهره‌وری در فعالیت‌های کتابداری و اطلاع‌رسان"، در بهره‌وری در کتابداری و اطلاع‌رسانی (پنجمین همایش سراسری کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی: ۹-۱۱ مهر ۱۳۷۹). به کوشش فاطمه اسدی کرگانی. تهران: نشر کتابدار، ۱۳۸۰، ص ۴-۸؛

۵) خاکی، غلامرضا. آشنایی با مدیریت بهره‌وری. تهران: سایه‌نما، ۱۳۷۷؛

۶) سلیمی، محمدحسین. "نقش تکنولوژی در بهبود بهره‌وری". در مجموعه مقالات و سنخنرانی‌های اولین کنگره ملی بهره‌وری ایران (۲-۴ خرداد ۱۳۷۳). تهران: سازمان بهره‌وری ملی ایران، ۱۳۷۳.

 

پی نوشت:

۱] Product

۲] Producer

3]Production
۴] . Productivity


نوشته شده در تاريخ دوشنبه ۱۸ امرداد ۱۳۸٩ توسط نمایه

با تبریک پیشاپیش ماه مبارک رمضان و آرزوی قبولی طاعات و عبادات در این ماه عزیز،

موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه

شما را به بازدید از غرفه این موسسه  در

هجدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم

دعوت می نماید.

لازم به ذکر است که در نمایشگاه امسال با حضور شخصیت های ارجمند فرهنگی کشور، از   شش نرم افزار ارزشمند فرهنگی و مذهبی رونمایی می گردد:

- نمایه بانوی کربلا حضرت زینب(سلام ا... علیها)

- نمایه  علمدار کربلا حضرت ابوالفضل العباس(علیه السلام)

- نمایه  کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه(سلام ا... علیها)

- نمایه حضرت احمد بن موسی شاهچراغ(علیه السلام)

- نمایه حضرت عبدالعظیم حسنی(علیه السلام)

- نمایه مقاومت (ویژه فلسطین و لبنان)

 

مکان:مصلی حضرت امام خمینی (ره)- شبستان- بخش نرم افزارهای الکترونیکی غرفه موسسه نمایه

زمان :16 مرداد الی 12 شهریور - ساعت 17 الی 24


چهل حدیث گهربار از امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف)

1-    توجه امام مهدى(علیه السلام) به شیعیان خویش

إِنّا غَیْرُ مُهْمِلینَ لِمُراعاتِکُمْ، وَ لا ناسینَ لِذِکْرِکُمْ، وَ لَوْ لا ذلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللاَّْواهُ، وَ اصْطَلَمَکُمُ الاَْعْداءُ. فَاتَّقُوا اللّهَ جَلَّ جَلالُهُ وَ ظاهِرُونا:

ما در رعایت حال شما کوتاهى نمى‌کنیم و یاد شما را از خاطر نبرده ‌یم، که اگر جز این بود گرفتارى‌ها به شما روى مى‌آورد و دشمنان، شما را ریشه کن مى‌کردند. از خدا بترسید و ما را پشتیبانى کنید.


2- عمل صالح و تقرب به اهل بیت(علیهم السلام)

فَلْیَعْمَلْ کُلُّ امْرِء مِنْکُمْ بِما یُقَرَّبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنا، وَلْیَتَجَنَّبْ ما یُدْنیهِ مِنْ کَراهِیَّتِنا وَ سَخَطِنا، فَإِنَّ امْرَأً یَبْغَتُهُ فُجْأَةً حینَ لا تَنْفَعُهُ تَوْبَةٌ، وَ لا یُنْجیهِ مِنْ عِقابِنا نَدَمٌ عَلى حَوْبَة:

هر یک از شما باید به آنچه که او را به دوستى ما نزدیک مى‌سازد، عمل کند و از آنچه که خوشایند ما نبوده و خشم ما در آن است، دورى گزیند، زیرا خداوند به طور ناگهانى انسان را مى‌گیرد، در وقتى که توبه برایش سودى ندارد و پشیمانى او را از کیفر ما به خاطر گناهش نجات نمى‌دهد.


3-  تسلیم در مقابل دستورهاى اهل بیت(علیهم السلام)

فَاتَّقُوا اللّهَ، وَ سَلِّمُوا لَنا، وَ رُدُّو الاَْمْرَ إِلَیْنا، فَعَلَیْنَا الاِْصْدارُ، کَما کانَ مِنَّا الاِْیرادُ، وَ لا تَحاوَلُوا کَشْفَ ما غُطِّىَ عَنْکُمْ، وَ اجْعَلُوا قَصْدَکُمْ إِلَیْنا بِالْمَوَدَّةِ عَلَى السُّنَّةِ الْواضِحَةِ:

از خدا بترسید و تسلیم ما شوید و کارها را به ما واگذارید، بر ماست که شما را از سرچشمه، سیراب برگردانیم، چنان که بردن شما به سرچشمه از ما بود، در پى کشف آنچه از شما پوشیده شده نروید. مقصد خود را با دوستى ما بر اساس راهى که روشن است به طرف ما قرار دهید.


4-  تحقق حتمى حق

أَبَى اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لِلْحَقِّ إِلاّ إِتْمامًا وَ لِلْباطِلِ إِلاّ زَهُوقًا، وَ هُوَ شاهِدٌ عَلَىَّ بِما أَذْکُرُهُ:

خداوند مقدر فرموده است که حق به مرحله نهایى و کمال خود برسد و باطل از بین برود، و او بر آنچه بیان نمودم گواه است.


5- خلقت هدفدار و هدایت پایدار

إِنَّ اللّهَ تَعالى لَمْ یَخْلُقِ الْخَلْقَ عَبَثًا وَ لا أَهْمَلَهُمْ سُدًى بَلْ خَلَقَهُمْ بِقُدْرَتِهِ وَ جَعَلَ لَهُمْ أَسْماعًا وَ أَبْصارًا وَ قُلُوبًا وَ أَلْبابًا ثُمَّ بَعَثَ إِلَیْهِمُ النَّبِیّینَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ مُبَشِّرینَ وَ مُنْذِرینَ، یَأْمُرُونَهُمْ بِطاعَتِهِ وَ یَنْهَوْنَهُمْ عَنْ مَعْصِیَتِهِ وَ یُعَرِّفُونَهُمْ ما جَهِلُوهُ مِنْ أَمْرِ خالِقِهِمْ وَ دینِهِمْ وَ أَنـْزَلَ عَلَیْهِمْ کِتابًا، وَ بَعَثَ إِلَیْهِمْ مَلائِکَةً یَأْتینَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ مَنْ بَعَثَهُمْ إِلَیْهِمْ بِالْفَضْلِ الَّذى جَعَلَهُ لَهُمْ عَلَیْهِمْ:

خداوند متعال، خلق را بیهوده نیافریده و آنان را مهمل نگذاشته است، بلکه آنان را به قدرتش آفریده و براى آنها گوش و چشم و دل و عقل قرار داده، آن گاه پیامبران را که مژده دهنده و ترساننده هستند به سویشان برانگیخت تا به طاعتش دستور دهند و از نافرمانى‌اش جلوگیرى فرمایند و آنچه را از امر خداوند و دینشان نمى‌دانند به آنها بفهمانند و بر آنان کتاب فرستاد و به سویشان فرشتگان برانگیخت تا آنها میان خدا و پیامبران ـ به واسطه تفضّلى که بر ایشان روا داشته ـ واسطه باشند.


6-  ظهور حق

إِذا أَذِنَ اللّهُ لَنا فِى الْقَوْلِ ظَهَرَ الْحَقُّ وَ اضْمَحَلَّ الْباطِلُ، وَ انْحَسَرَ عَنْکُمْ:

هرگاه خداوند به ما اجازه دهد که سخن گوییم، حق ظاهر خواهد شد و باطل از میان خواهد رفت و خفقان از [سرِ] شما برطرف خواهد شد.


7- تفتیش ناروا

مَنْ بَحَثَ فَقَدْ طَلَبَ، وَ مَنْ طَلَبَ فَقَدْ دَلَّ، وَ مَنْ دَلَّ فَقَدْ أَشاطَ وَ مَنْ أَشاطَ فَقَدْ أَشْرَکَ:

حضرت مهدى(علیه السلام) در خصوص کسانى که در جستجوى او بوده اند تا به حاکم جور تحویلش دهند فرموده است: آن که بکاود، بجوید و آن که بجوید دلالت دهد و آن که دلالت دهد به هدف رسد و هر که [در مورد من] چنین کند، شرک ورزیده است.


8- ظهور حق به اذن حق

فَلا ظُهُورَ إِلاّ بَعْدَ إِذْنِ اللّهِ تَعالى ذِکْرُهُ وَ ذلِکَ بَعْدَ طُولِ الاَْمَدِ وَ قَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ امْتِلاءِ الاَْرْضِ جَوْرًا:

ظهورى نیست، مگر به اجازه خداوند متعال و آن هم پس از زمان طولانى و قساوت دل‌ها و فراگیر شدن زمین از جور و ستم.


9- مدعیان دروغگو

سَیَأْتى إلى شیعَتى مَنْ یَدَّعِى المُشاهَدَةَ. أَلا فَمَنِ ادَّعَى المُشاهَدَةَ قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْیانى وَ الصَّیْحَةِ فَهُوَ کَذّابٌ مُفْتَر وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلاّ بِاللّهِ الْعَلِىِّ الْعَظیم:

آگاه باشید به زودى کسانى ادعاى مشاهده (نیابت خاصه) مرا خواهند کرد. آگاه باشید هر کس قبل از خروج «سفیانى» و شنیدن صداى آسمانى، ادّعاى مشاهده مرا کند دروغگو و افترا زننده است؛ حرکت و نیرویى جز به خداى بزرگ نیست.


10- دنیا در سراشیبى زوال

إِنَّ الدُّنْیا قَدْ دَنا فَناؤُها وَ زَوالُها وَ أَذِنَتْ بِالْوِداعِ وَ إِنّى أَدْعُوکُمْ إِلَى اللّهِ وَ رَسُولِهِ(صلى الله علیه وآله وسلم) وَ الْعَمَلِ بِکِتابِهِ وَ إِماتَةِ الْباطِلِ وَ إِحْیاءِ السُّنَّةِ:

دنیا فنا و زوالش نزدیک گردیده و در حال وداع است، و من شما را به سوى خدا و پیامبرش ـ که درود خدا بر او و آلش باد ـ و عمل به قرآنش و میراندن باطل و زنده کردن سنّت، دعوت مى‌کنم.


11- ذخیره بزرگ

أَنَا بَقِیَّةٌ مِنْ آدَمَ وَ ذَخیرَةٌ مِنْ نُوح وَ مُصْطَفى مِنْ إِبْراهیمَ وَ صَفْوَة مِنْ مُحَمَّد(صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِمْ أَجْمَعینَ):

من باقیمانده آدم و ذخیره نوح و برگزیده ابراهیم و خلاصه محمّد (درود خدا بر همگى آنان باد) هستم.

 

12-     حجّت خدا

زَعَمَتِ الظَّلَمَةُ أَنَّ حُجَّةَ اللّهِ داحِضَةٌ وَ لَوْ أُذِنَ لَنا فِى الْکَلامِ لَزالَ الشَّکُّ:

ستمگران پنداشتند که حجّت خدا از بین رفته است، در حالى که اگر به ما اجازه سخن گفتن داده مى‌شد، هر آینه تمام شکّ‌ها را از بین مى‌بردیم.


13- عطسه، نشانه سلامت

أَلا أُبَشِّرُکَ فِى الْعِطاسِ فَقُلْتُ بَلى قالَ: هُوَ أَمانٌ مِنَ الْمَوْتِ ثَلاثَةَ أَیّام:

نسیم، خدمتکار حضرت مهدى(علیه السلام) گوید: آن حضرت به من فرمود: آیا تو را در مورد عطسه کردن بشارت دهم؟ گفتم: آرى. فرمود: عطسه، علامتِ امان از مرگ تا سه روز است.


14- نماز، طردکننده شیطان

ما أُرْغِمَ أَنْفُ الشَّیْطانِ بِشَىْء مِثْلِ الصَّلوةِ، فَصَلِّها وَ أَرْغِمْ أَنْفَ الشَّیْطانِ:

هیچ چیز مثل نماز، بینى شیطان را به خاک نمى‌مالد، پس نماز بخوان و بینى شیطان را به خاک بمال.


15- حق الناس

لا یَحِلُّ لاَِحَد أَنْ یَتَصَرَّفَ فى مالِ غَیْرِهِ بِغَیْرِ إِذْنِهِ:

تصرف در مال هیچ کس بدون اجازه او جایز نیست.


16- پناه بردن به خدا

أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الْعَمى بَعْدَ الْجَلاءِ وَ مِنَ الضَّلالَهِ بَعْدَ الْهُدى وَ مِنْ مُوبِقاتِ الاَْعْمالِ وَ مُرْدِیاتِ الْفِتَنِ:

پناه به خدا میب‌رم از نابینایى بعد از بینایى و از گمراهى بعد از راهیابى و از اعمال ناشایسته و فرو افتادن در فتنه‌ها.


17- اسوه هاى حقیقت

إِنَّ الْحَقَّ مَعَنا وَ فینا، لا یَقُولُ ذلِکَ سِوانا إِلاّ کَذّابٌ مُفْتَر:

حق با ما و در میان ماست، کسى جز ما چنین نگوید، مگر آن که دروغگو و افترا زننده باشد.


18- ظهور فَرَج به اذن خدا

وَ أَمّا ظُهُورُ الْفَرَجِ فَإِنَّهُ إِلَى اللّهِ عَزَّوَجَلَّ، کَذَبَ الْوَقّاتُونَ. وَ أَمّا قَوْلُ مَنْزَعَمَ أَنَّ الْحُسَیْنَ(علیه السلام) لَمْ یُقْتَلْ، فَکُفْرٌ وَ تَکْذیبٌ وَ ضَلالٌ:

اما ظهور فرج، موکول به اراده خداوند متعال است و هر کس براى ظهور ما وقت تعیین کند دروغگوست. و اما گفته کسانى که پنداشته‌اند امام حسین(علیه السلام) کشته نشده، کفر و دروغ و گمراهى است.


19- شناخت خدا

إِنَّ اللّهَ تَعالى هُوَ الَّذى خَلَقَ الاَْجْسامَ وَ قَسَّمَ الاَْرْزاقَ لاَِنَّهُ لَیْسَ بِجِسْم وَلا حالّ فیجِسْم«لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَىءٌ وَ هُوَالسَّمیعُ الْعَلیمُ«:

همانا خداوند متعال، کسى است که اجسام را آفریده و ارزاق را تقسیم فرموده، او جسم نیست و در جسمى هم حلول نکرده، چیزى مثل او نیست و شنوا و داناست.


20- ائمه(علیهم السلام) دست پرورده‌هاى پروردگار

إِنَّ اللّه مَعَنا و لا فاقَةَ بِنا إِلى غَیْرِهِ وَ الْحَقَّ مَعَنا فَلَنْ یُوحِشَنا مَنْ قَعَدَ عَنّا وَ نَحْنُ صَنائِعُ رَبِّنا وَ الْخَلْقُ بَعْدُ صَنائِعُنا:

خداوند با ماست، و به جز ذات پروردگار به چیزى نیاز نداریم، و حق با ماست. اگر کسانى با ما نباشند، هرگز در ما وحشتى ایجاد نمى‌شود، ما دست‌پرورده‌هاى پروردگارمان، و مردمان، دست‌پرورده‌هاى ما هستند.


21- دانش حقیقى

أَلْعِلْمُ عِلْمُنا وَ لا شَىْءَ عَلَیْکُمْ مِنْ کُفْرِ مَنْ کَفَرَ:

دانش، دانشِ ماست، از کفرِ کافر، گزندى بر شما نیست.


22- اتفاق و وفاى به عهد

لَوْ أَنَّ أَشْیاعَنا وَفَّقَهُمُ اللّهُ لِطاعَتِهِ عَلَى اجْتِماع مِنَ الْقُلُوبِ فِى الْوَفاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَما تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الُْیمْنُ بِلِقائِنا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعادَةُ بِمُشاهَدَتِنا:

اگر شیعیان ما (که خداوند آنها را به طاعت و بندگى خویش موفّق بدارد) در وفاى به عهد و پیمان الهى اتّحاد واتّفاق مى‌داشتند و عهد و پیمان را محترم مى‌شمردند، سعادت دیدار ما به تأخیر نمى‌افتاد و زودتر به سعادت دیدار ما نائل مى‌شدند.


23- ما را آزردند

قَدْ آذانا جُهَلاءُ الشّیعَةِ وَ حُمَقاؤُهُمْ، وَ مَنْ دینُهُ جَناحُ الْبَعُوضَةِ أَرْجَحُ مِنْهُ:

حضرت مهدى(علیه السلام) به محمّد بن على بن هلال کرخى فرموده‌اند :نادانان و کم‌خردان شیعه و کسانى که بال پشه از دیندارى آنان محکمتر است، ما را آزردند.


24-  بیزارى از غالیان

أَنـَا بَرىءٌ إِلَى اللّهِ وَ إِلى رَسُولِهِ مِمَّنْ یَقُولُ إِنّا نَعْلَمُ الْغَیْبَ وَ نُشارِکُهُ فیمُلْکِهِ أَوْ یُحِلُّنا مَحَلاًّ سِوَى الَْمحَلِّ الَّذى رَضِیَهُ اللّهُ لَنا:

من از افرادى که مى‌گویند: ما اهل بیت [مستقلاًّ از پیش خود و بدون دریافت از جانب خداوند] غیب مى‌دانیم و در سلطنت و آفرینش موجودات با خدا شریک هستیم، ما را از مقامى که خداوند براى ما پسندیده بالاتر مى‌برند، نزد خدا و رسولش، بیزارى مى‌جویم.


25- از واجبات‌ترین مستحبات

سَجْدَةُ الشُّکْرِ مِنْ أَلْزَمِ السُّنَنِ وَ أَوْجَبِها:

سجده شکر از لازم‌ترین و واجب‌ترین مستحبّات است.



26-  فضیلت تعقیبات نماز

إِنَّ فَضْلَ الدُّعاءِ وَ التَّسْبیحِ بَعْدَ الْفَرائِضِ عَلَى الدُّعاءِ بِعَقیبِ النَّوافِلِ کَفَضْلِ الْفَرائِضِ عَلَى النَّوافِلِ:

فضیلت دعا و تسبیح بعد از نمازهاى واجب در مقایسه با دعا و تسبیح پس از نمازهاى مستحبى، مانند فضیلت واجبات بر مستحبّات است.

 


27- سجده، مخصوص خداست

فَأَمّا السُّجُودُ عَلَى الْقَبْرِ فَلا یَجُوزُ:

سجده بر قبر جایز نیست.



28- راه اندازى کار مردم

أَرْخِصْ نَفْسَکَ وَ اجْعَلْ مَجْلِسَکَ فِىَ الدِّهْلیزِ وَ اقْضِ حَوائِجَ النّاسِ:

خودت را (براى خدمت) در اختیار مردم بگذار، و محلّ نشستن خویش را درِ ورودى خانه قرار بده، و حوائج مردم را برآور.



29- امنیّت بخش زمین

إِنّى أَمانٌ لاَِهْلِ الاَْرْضِ کَما أَنَّ النُّجُومَ أَمانٌ لاَِهْلِ السَّماءِ:

وجود من براى اهل زمین، سبب امان و آسایش است، همچنان که ستارگان سبب امان آسماناند.

 


30- رجوع به راویان حدیث

وَ أَمَّا الْحَوادِثُ الْواقِعَةُ فَارْجِعُوا فیها إِلى رُواةِ حَدیثِنا فَإِنَّهُمْ حُجَّتى عَلَیْکُم وَ أَنـَا حُجَّةُاللّهِ عَلَیْهِمْ:

در پیشامدهاى مهمّ اجتماعى به راویان حدیث ما مراجعه کنید، زیرا که آنان حجّت من بر شما هستند و من هم حجّت خدا بر آنان هستم.

 

31- مطاع، نه مطیع کسى

إِنَّهُ لَمْ یَکُنْ أَحَدٌ مِنْ آبائى إِلاّ وَقَدْ وَقَعَتْ فى عُنُقِهِ بَیْعَةٌ لِطاغِیَةِ زَمانِهِ وَ إِنّى أَخْرُجُ حینَ أَخْرُجُ وَ لا بَیْعَةَ لاَِحَد مِنَ الطَّواغیتِ فى عُنُقى:

هر یک از پدرانم بیعت یکى از طاغوت هاى زمان به گردنشان بود، ولى من در حالى قیام خواهم کرد که بیعت هیچ طاغوتى به گردنم نباشد.


32- آفتاب پشت ابر

وَ أَمّا وَجْهُ الاِْنْتِفاعِ بى فى غَیْبَتى فَکَالاِْنْتِفاعِ بِالشَّمْسِ إِذا غَیَّبَها عَنِ الاَْبْصارِ السَّحابُ:

کیفیّت بهره‌ورى از من در دوران غیبت، مانند کیفیّت بهره‌ورى از آفتاب است هنگامى که ابر آن را از چشم‌ها پنهان سازد.


33- سبقت اراده خدا بر همه چیز

وَ لکِنَّ اَقْدارَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ لاتُغالَبُ، وَ إِرادَتُهُ لاتُرَدُّ، وَ تَوْفیقُهُ لایُسْبَقُبه:

راستى که مقدّرات خداوند متعال، مغلوب نشود و اراده الهى مردود نگردد و چیزى بر توفیق او پیشى نگیرد.


34- علّت اصلى غیبت امام(علیه السلام)

وَ أَمّا عِلَّةُ ما وَقَعَ مِنَ الْغَیْبَةِ، فَإِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ قالَ: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْیاءَ إِنْ تُبْدَلَکُمْ تَسُؤْکُمْ:

امّا علّت و فلسفه آنچه از دوران غیبت اتّفاق افتاده [که درک آن براى شما سنگین است] آن است که خداوند در قرآن فرموده: اى مؤمنان از چیزهایى نپرسید که اگر آشکارتان شود، بدتان آید.


35- آگاهى امام(علیه السلام)

إِنّا یُحیطُ عِلْمُنا بِأَنْبائِکُمْ، وَ لا یَعْزُبُ عَنّا شَىْءٌ مِنْ أَخْبارِکُمْ:

علم و دانش ما به خبرهاى شما احاطه دارد و چیزى از اخبار شما بر ما پوشیده نمى‌ماند.


36- دعاى فراوان

أَکْثِرُو الدُّعاءَ بِتَعْجیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذلِکَ فَرَجُکُمْ:

براى تعجیل فَرَج زیاد دعا کنید، زیرا همین دعا کردن، فَرَج و گشایش شماست.

 


37- سئوال نامطلوب

فَأَغْلِقُوا أَبْوابَ السُّؤالِ عَمّا لا یَعْنیکُمْ:

درهاى سؤال را از آنچه که مطلوب شما نیست ببندید.


38- آخرین اوصیا

أَنَا خاتَمُ الأَوْصِیاءِ وَ بى یَدْفَعُ اللّهُ الْبَلاءَ عَنْ أَهْلى وَ شیعَتى:

من آخرین نفر از اوصیا هستم، خداوند به وسیله من بلا را از خانواده و شیعیانم برطرف مى‌گرداند.


39- حجّت خدا در زمین

إَنَّ الاَْرْضَ لا تَخْلُوا مِنْ حُجَّة إِمّا ظاهِرًا وَ إِمّا مَغْمُورًا:

زمین خالى از حجّت خدا نیست، یا آشکار است و یا نهان.


40- علمدار هدایت در هر زمان

کُلَّما غابَ عَلَمٌ بَدا عَلَمٌ، وَ إِذا أَفَلَ نَجْمٌ طَلَعَ نَجْمٌ.»:

هرگاه عَلَم و نشانه‌اى پنهان شود، عَلَم دیگرى آشکارگردد، و هر زمان که ستاره‌اى افول کند، ستاره‌اى دیگر طلوع نماید

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه ۳ امرداد ۱۳۸٩ توسط نمایه

کتابخانه های به هم پیوسته و نوآور

عواملی که کتابخانه ها را بیشتر به یکدیگر متصل می کنند

بخش دوم و پایانی

۶) خدمات اطلاعاتی متمرکز

مدت های طولانی خدمات متمرکز هم چون تسهیلات کتابشناختی و فهرست مشترک، نقطه عطف تلاش های مشترک کتابخانه ای بوده اند. در حالی که بعضی از خدمات متمرکز، هم چون امکانات نسخه برداری فهرست برگه اهمیت خود را از دست می دهند، خدمات متمرکز دیگری در حال ظهور هستند. پهنای افزایش یافته باند اینترنت، توانایی های در حال افزایش نرم افزارهای خدمات وب و کاهش هزینه های فناوری خدمت دهندة تسهیم گستردة خدمات کتابخانه ای را امکان پذیر می سازد. توانایی های رو به رشد و اشتیاق برای فعالیت مشترک عواملی هستند که به این گسترش کمک می کنند. در موقعیت های در حال افزایش، خدمات متمرکز ملی و بین المللی هم زمان در حال توسعه هستند. موتورهای کاوشگر اینترنت به ویژه «گوگل» در حال حاضر، به خدمات اطلاعاتی متمرکز بسیار مهمی تبدیل شده اند. اقدامات گوگل در توسعة محتوای عمومی اینترنت توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این اقدامات شامل موتور کاوشگر مواد علمی گوگل، گوگل اسکولار[۳۲] و مشارکت گوگل در رقومی سازی مجموعه های کتابخانه های مهم می باشد ))Carlson &Young,۲۰۰۵. گوگل با گروه بزرگی از فروشندگان محتویات الکترونیکی و طرح های نمایه سازی، که برای دسترس پذیر کردن دستة رو به رشدی از اطلاعات مجله ها از طریق جستجوی عمومی وب فعالیت می کنند، مشارکت می کند. طرح های رقومی سازی گوگل بحث های قابل توجهی را ایجاد کرده است. تلاش آنها برای توسعة محتوای دسترس پذیر وب بر تلاش های مشارکتی که مدت ها پیش انجام شده است به ویژه «طرح گوتنبرگ»[۳۳] بنا نهاده شده است. جدیدترین خبر، تلاش بسیار مهم رقومی سازی توسط نوزده کتابخانه ملی در سطح اروپا، به ویژه برای جهان غیر انگلیسی زبان، قابل ذکر است )Farrel,۲۰۰۵). سایر موتورهای کاوشگر از جمله «یاهو» و «msNet» نیز در توسعة محتوای وب فعال هستند. خدمات متمرکز وب نیز به طور معمول در حوزة رقابت تجاری بوده اند Vogelsteinn,۲۰۰۵)). بدون شک بازیگران جدید و خدمات محتوای جدید بر روی شبکة جهانی وب به سرعت متحول خواهند شد. موتورهای کاوشگر وب به عنوان یکی از مهم ترین منابع اطلاعاتی متمرکز شکل خواهند گرفت. مدت های طولانی است که «او.سی.ال.سی» تهیه کنندة اصلی خدمات کتابخانه ای مشترک بوده است. خدمات رایگان «WorldCat» آنها، توسعة مهم و نوینی در خدمات کتابخانه ای متمرکز به شمار می رود.

«او.سی.ال.سی» با یاهو، «MSN» و گوگل در طرح «Worldcat» رایگان، که بیش از پنجاه میلیون پیشینة فهرست کتابخانه ها را از فهرست مشترک «OCLC – Worldcat» و از طریق موتورهای کاوشگر وب جستجوپذیر می سازد، مشارکت داشته است. «او.سی.ال.سی» هم چنین ابزاری را برای برقراری پیوند از کتابشناسی کتاب بازیابی شده، به کتابخانة جستجوگر وب فراهم می کند )Mattison,۲۰۰۵). افزون بر آن، هم «او.سی.ال.سی» و هم گوگل در حال گسترش خدمات متمرکزی هستند که کتابخانه های منفرد را قادر می سازد تا به موجودی مجله های خود پیوند برقرار کنند. از طریق این خدمات استفاده کنندگان به تفکیک کنندة پیوند مناسب و یا فهرست کتابخانه متصل می شوند تا تعیین کنند که آیا ارجاعات منبعی که بر روی وب پیدا شده از طریق کتابخانة محلی دسترس پذیر است یا خیر؟ )OCLC, nd; resolverShelf,۲۰۰۵).

«Crossref» خدمت متمرکز مهم دیگری است. «Crossref» سازمانی غیرانتفاعی با عضویت کتابخانه هاست که مخزنی مرکزی از اطلاعات مکان یابی برای دسترسی به مجله های الکترونیکی به شمار می رود و از طریق۱۴۰۰ ناشر و انجمن در دسترس می باشد. این خدمت، از شناسگرهای اشیای رقومی[۳۴] استاندارد پیونددهی مکان یاب منبع جهانی باز، برای روزآمد نگه داشتن اطلاعات پیوند های بیش از پانزده میلیون مقاله در بیش از یازده هزار مجله )که به صورت الکترونیکی در دسترس هستند) استفاده می کند )Crossref,۲۰۰۵). «Crossref» می تواند شناسگرهای اشیای رقومی را در سطح مجله ها و مقاله ها ارائه دهد و چندی است پیوندهایی به مواد مورد استفادة مقالة بازیابی شده ارائه می دهد. هدف «Crossref» آن نیست که ابزاری برای جستجوی مستقیم توسط کاربر باشد، بلکه در عوض این خدمت می تواند توسط نرم افزار نظام یکپارچة کتابخانه ای و نرم افزار جستجوی مجله های الکترونیکی، به عنوان یک پیشینه استفاده شود تا از استنادهای بازیابی شده به محتوای تمام متنی که توسط ناشران مختلف نگه داشته می شود، پیوند برقرار کند. «Crossref» نشانه ای است از اینکه فروشندگان محتویات پیوسته و ناشران، منفعت را در همکاری با یکدیگر می بینند تا اینکه خدماتشان را به صورت مستقل ارائه کنند.

«RedLightGreen» فهرست مشترک قابل دسترس از طریق وب گروه کتابخانه های تحقیقاتی[۳۵] است. این درگاه کاربرپسند کتابخانه که با بودجه «بنیاد ملون»[۳۶] ایجاد شده به عنوان همکاری میان «دانشگاه کلمبیا»[۳۷]، «دانشگاه نیویورک»[۳۸]، «کالج سوارت مور»[۳۹] و «دانشگاه مینه سوتا»[۴۰] گسترش پیدا کرد )Proffit,۲۰۰۴). «RedLightGreen» از اساس به جای اینکه به وسیلة موتورهای کاوشگر کار کند، جستجوی متمرکز بیش از چهل و پنج میلیون عنوان فهرست مشترک گروه کتابخانه های تحقیقاتی را امکان پذیر ساخت. «RedLightGreen» از طریق میانجی درگاه کاربرپسندش پیوندهایی را میان موجودی کتابخانه ها و استنادها برقرار می کند.

«موثق سازی شیبولت»[۴۱] نمونة دیگری از خدمات متمرکز است که تأثیر عمده ای بر کتابخانه ها به جا خواهد گذاشت. موثق سازی شیبولت به عنوان پروژة ۲ اینترنت آغاز به کار کرد. موثق سازی شیبولت روشی را برای فروشندگان محتویات الکترونیکی و مؤسسه هایی که اجازه نامة متون تمام متن را در اختیار دارند، ارائه می دهد تا استفاده کنندگان مجاز را برای تسهیم اطلاعات تأیید کنند. موثق سازی شیبولت در حین ارائة دسترسی مطمئن، امن و خصوصی به کاربران مجاز، امنیت موادی را که بر روی اینترنت سفر می کنند، تضمین می کند. این روش تأیید فدراسیونی، نیازمند کار گروهی و نزدیک به هم استفاده کنندگان و ارائه کنندگان محتویات الکترونیکی است تا روش های معمول تأیید و استانداردهای امنیت را با یکدیگر تسهیم کنند. این خدمت جایگزین امن تر و انعطاف پذیرتری برای روش های معمول مورد استفاده برای قانونی کردن استفاده از محتوا در اینترنت است )Neddleman,۲۰۰۴).

قابلیت های اطلاعاتی و خدماتی کتابخانه ای متمرکز بسیار زیاد است. در حال حاضر، خدمات اطلاعاتی رو به رشد بسیاری می تواند به عنوان خدمات متمرکز مشترک ارائه شوند. کتابخانه ها در سراسر جهان، بیش از پیش با این نوع منابع، از جمله منابع وب رایگان و خدمات پیشنهادی ائتلاف های کتابخانه ای درگیر هستند. اتصالات بیشتری بین منابع وب رایگان و خدمات و موجودی کتابخانه ها مورد نیاز است.

۷) خدمات مرجع مجازی

خدمات مرجع مجازی کاربردهای دیگری هستند که دارای وجه اشتراک خدمات فنی و بار کاری ارزشمندی می باشند. این خدمات به سرعت گسترش پیدا کرده و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. کتابخانة کنگره و شبکة جهانی مرجع[۴۲]، به همراه «او.سی.ال.سی» بر روی گسترش اولیة خدمات مرجع پیوسته کار کرده اند. این همکاری به توسعة نرم افزار محبوب مرجع مجازی «او.سی.ال.سی» تحت عنوان «QuestionPoint» منجر شد )Quint,۲۰۰۲). طیف دیگری از محصولات نرم افزاری نیز گسترش پیدا کرده اند. چندی است یک بررسی نشان داده که تنها هفت محصول مهم نرم افزاری مرجع مجازی، توسط بیش از ۲۸۰۰ کتابخانه در سراسر جهان استفاده می شوند )Olivares,۲۰۰۴).

میز مرجع مجازی نیز طرح امیدوارکننده ای است که توسط وزارت آموزش ایالات متحدة آمریکا حمایت می شود. این وزارت، در ایجاد شبکه ای شامل بیش از صد خدمت مرجع مجازی )از نوع پرسشی بپرسید[۴۳]) مشارکت داشته است. بسیاری از این خدمات طرح های غیر کتابخانه ای بوده اند که خدمات اطلاعاتی از نوع مرجع را، در طیف وسیعی از عنوان های اختصاصی ارائه کرده اند. میز مرجع مجازی طرح اشتراک منابع با دامنة دسترسی وسیع است که هم شامل کتابخانه ها و هم شامل سایر سازمان های عرضه کننده اطلاعات می شود )Virtual Reference Desk,۲۰۰۲). روند ایجاد استاندارد برای خدمات مرجع مجازی در دست اقدام است. سازمان های بسیاری اقدامات خوبی در این زمینه انجام داده اند. ایفلا طرح استانداردهای مرجع رقومی را در سال ۲۰۰۱، برای همکاری با طیف وسیع و متنوعی از گروه ها شامل انجمن خدمات استفاده کننده و مرجع[۴۴]، «او. سی. ال. سی»، «NISO» و طرح میز مرجع مجازی[۴۵] آغاز کرد.

۸) صنعت اطلاعات و مشارکت های کتابخانه

صنایع خدمات اطلاعاتی و انتشاراتی به سرعت در حال تغییرند. ادغام های تجاری و مشارکت ها منجر به اشتراک منابع از طریق وحدت آنها می شوند. ناشران مهمی هم چون «گیل»[۴۶]، «باوکر»[۴۷] و «آکادمیک پرس»[۴۸] به شرکت های بزرگ تر پیوسته اند. ادغام شرکت یکپارچه سازی خدمات کتابخانه ای «اندیور»[۴۹] با «الزویر» و یا شرکت خدمات پیایندهای الکترونیکی «سریال سولوشنز»[۵۰] با فراهم کنندة محتویات الکترونیکی «پروکوئست» نمونه های خدمات اطلاعاتی مجزایی بودند که به هم پیوسته اند. طیف فزاینده ای از خدمات یکپارچه و متحد در حال ارائه به کتابخانه ها هستند. فروشندگان خدمات پیوسته در دستة رو به رشدی از مشارکت ها، که «Crossref» تنها یکی از آنها است، درگیر هستند. خدمات جدیدی که در دسترس قرار می گیرند هم چون جستجوی فدراسیونی، استاندارد پیونددهی مکان یاب منبع جهانی باز و مرجع مجازی همگی منوط به استفاده از استانداردها و روش های مشترک و همکاری نزدیک بین فروشندگان محتویات الکترونیکی هستند. هم مدیریت برنامة «پروکوئست»، جان لا[۵۱] و هم معمار نظام های اصلی «ابسکو»، الیور پچ[۵۲] بر این باورند که حتی استانداردسازی و همکاری بیشتر بین شرکت های اطلاعات پیوسته مورد نیاز است .)Grogg & Ferguson, ۲۰۰۴) حیرت آور نخواهد بود که شرکت ابر جستجوی «میوز گلوبال» [۵۳] مشارکت خود را با فروشندگان مهم نظام های یکپارچة خدمات کتابخانه ای و ارائه کنندگان محتویات الکترونیکی به معرض نمایش می گذارد )Muse Global,۲۰۰۵). به همان صورت نیز فروشندة نظام یکپارچة خدمات کتابخانه ای «سیریز» هشت شریک خود را بر روی تارنمایش فهرست می کند )Siris, ۲۰۰۵).کارکرد موفق محصولات پیوسته به نحو فزاینده ای به مشارکت وابسته است.

ناشران و فروشندگان خدمات اطلاعاتی از طریق راه های مختلفی با یکدیگر مشارکت می کنند. در همان حین که فروشندگان خدمات جدید را به سرعت گسترش می دهند، مشارکت بین فروشندگان نرم افزار و جامعة کتابخانه ای برای آزمایش و ارزیابی محصولات جدید ضروری می شود. شرکت «اندیور» رویکرد مشارکتی مورد استفاده در توسعة نرم افزارش را با همکاری استفاده کنندگان کتابخانه ترغیب می کند. این شرکت هم چنین بیش از شصت کتابخانه را که در گروه ضربت خدمات اطلاعاتی «اندیور»، جهت ارتقای جنبه های مختلف خدمات مشغول همکاری هستند را فهرست می کند. مشاوره و تعامل گسترده با کتابخانه ها تبدیل به فعالیت معمول شرکت های خدمات اطلاعاتی شده است. برای این شرکت ها مهم است که اشتراک علاقه را در مورد محصولات خود به وجود آورند. اطلاعات پیوسته، انتشارات مربوط به یک محصول ویژه، گروه های استفاده کننده و فهرست های پستی روش های معمول آموزش استفاده کنندگان و ارائة اطلاعات است. این موارد هم چنین جهت ایجاد توانایی در استفاده کنندگان برای تسهیم دانش و پیوستن به مباحثاتی که منجر به نوآوری ها و ارتقای محصولات فروشندگان می شود، ضروری است. شبکه های غیر رسمی حول قلمرو نرم افزاری عمومی و تجاری رشد می کنند. فهرست پستی محصول بیشتر به منابع ضروری مبدل می شود. جامعة استفاده کننده به نیرویی مهم در توسعة نرم افزارهای کاربردی تبدیل شده است. طیف مشارکت های مربوط به کتابخانه و ارتباطات شبکه ای متنوع و گسترده است. ارتباطات میان سازمان های غیرانتفاعی، فروشندگان اطلاعات و کتابخانه ها در توسعة زیرساخت های اطلاعات پیوسته در بسیاری از قسمت های جهان کارگشا بوده است. اطلاعات الکترونیک برای کتابخانه ها[۵۴] نمونة بسیار خوبی است. اطلاعات الکترونیک برای کتابخانه ها در سال ۱۹۹۹ به عنوان طرح مشترک «بنیاد مؤسسة جامعه باز سوروس»[۵۵] و انتشارات ابسکو و با هدف رشد و پرورش ائتلاف های کتابخانه ای و خدمات محتویات الکترونیکی در کشورهای با زیر ساخت های اطلاعاتی پیوستة محدود، شکل گرفت. اطلاعات الکترونیک برای کتابخانه ها به ائتلاف مستقلی که خدمات محتویات الکترونیکی را در بیش از چهل کشور در حال توسعه، به ویژه اروپای شرقی و آفریقا ارائه می دهد، تبدیل شده است Electronic Information for Libraries, nd)).

۹) مشارکت های حفاظت و نگهداری

حوزة دیگری که صنعت اطلاعات و مشارکت کتابخانه در آن فعال بوده اند، رقومی سازی مجموعه های چاپی بوده است. نمونة مهم چنین همکاری، تلاش مشارکتی «الزویر» برای مکان یابی، رقومی سازی و محافظت کامل آرشیو کامل مجله های چاپی می باشد. «الزویر» با «کتابخانة ملی هلند»[۵۶] و «دانشگاه ییل»[۵۷] افزون بر کتابخانه های ارائه دهندة محتویات در طول یک دورة سه ساله با یکدیگر همکاری داشته اند )ElsevierCoopereation, ۲۰۰۲).

تار دانش[۵۸] تامپسون نیز چنین فرایند را برای شناسایی و نمایه سازی صد سال از مجله های تاریخی برای طرح قرن علم طی کرده است ) Thompson Scientific, ۲۰۰۴).شرکای تامپسون در فراهم آوری مواد برای این طرح، «کالج ترینیتی»[۵۹] در دابلین و «کالج کورک»[۶۰] و هشت کتابخانه و مؤسسة مهم دیگر بوده اند. طرح محاورة سنتی جالب دیگر مشارکت درایجاد متون پیوستة کتاب های کهن انگلیسی[۶۱] است که «پروکوئست» و «چادویک هیلی»[۶۲] به همراه بیش از ۱۳۰ دانشگاه در رقومی سازی آثارکهن انگلیسی در آن درگیرند )EEBOTCP, ۲۰۰۵). هم شرکای غیرانتفاعی و هم شرکای تجاری در این فرایند همکاری دارند. این مشارکت ها حفاظت و نگهداری مجموعه ها در سطح جهان، چه به صورت چاپی و چه به صورت الکترونیک به روشی که پیش از آن غیرممکن بود را، عملی می سازند.

۱۰) نتیجه گیری

کتابخانه ها بیش از همیشه با یکدیگر، با شرکت های اطلاعاتی و حتی با دفاتر فرهنگی دیگر همکاری نزدیک دارند. کتابخانه ها به نحو فزاینده ای زیرساخت ها و منابع انسانی را برای طیف وسیعی از خدمات متعارف با یکدیگر تسهیم می کنند. آنها هم چنین در خدمات متمرکز که به صورت گسترده و از طریق وب دسترس پذیرند، مشارکت دارند. کتابخانه ها از طریق استانداردهای رسمی و غیر رسمی با یکدیگر همکاری و منابع را مبادله می کنند. آنها هم چنین در فرایند مشارکتی توسعة این استانداردها با یکدیگر فعالیت مشترک دارند.

کتابخانه ها به صورت گروهی در نوآوری های مستمر در نرم افزارها و خدمات اطلاعاتی هم به صورت تجاری و هم به صورت رایگان با یکدیگر مشارکت دارند. آنها به صورت روزمره اطلاعات استفاده از نرم افزارهای کاربردی مشترک کوچک و بزرگ را با یکدیگر تسهیم می کنند. تسهیم عقاید، خبرگی و منابع گروه های با علایق مشترک عوامل اساسی است که بر مبنای آنها کتابخانه ها خدمات پیوسته را ارائه و توسعه می دهند.

 

فهرست منابع

Breeding, M. )۲۰۰۴). "The trend toward outsourcing the ILS: Recognizing the benefits of shared systems". Computers in Libraries, ۲۴)۵), ۳۶۳۸.

Breeding, M. )۲۰۰۵). "Re-integrating the “integrated” library system". Computers in Libraries, ۲۵)۱), ۲۸۳۰.

Carlson, S., & Young, J. )۲۰۰۵). "Google will digitize and search millions of books from ۵ top research libraries". Chronicle of Higher Education, ۵۱)۱۸).

Council of Prairie and Pacific University Libraries )COPPUL). )n.d.). reSearcher. Retrieved September ۱۵, ۲۰۰۵, from http://researcher.sfu.ca/index.php/plain/about.

Counting Online Usage of Networked Electronic Resources )COUNTER). )n.d.). About Counter. Retrieved April ۲۴, ۲۰۰۵, from http://www.projectcounter.org/about.html.

Crossref. )۲۰۰۵). Crossref Newsletter. Retrieved May ۱, ۲۰۰۵, from  http://www.crossref.org/۰۱company/۱۰newsletter.html.

Early English Books Online Text Creation Project )EEBOTCP). )۲۰۰۵). Participating Institutions. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from http://www.lib.umich.edu/tcp/eebo/proj_stat/ps_partners.html.
Electronic Information for Libraries )eIFL). )n.d.). About eIFL.net. Retrieved May
۴, ۲۰۰۵,from http://www.eifl .net/about/about.html.

Elsevier Corporation. )۲۰۰۲). Elsevier Editors Update. Issue ۲, Nov. ۲۰۰۲. Retrieved April ۲۲, ۲۰۰۵,from http://www.elsevier.com/wps/find/editorsinfo.editors/editors_update/issue۲c.

Endeavor Information Systems. )n.d.). Advisory boards. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from http://www.endinfosys.com/support/advisory.htm.
Farrell, N.
)۲۰۰۵). "European librarians march against Google". Inquirer, April ۲۸, ۲۰۰۵.

RetrievedApril ۲۸, ۲۰۰۵, from http://www.theinquirer.net/?article=۲۲۸۶۵.

Fullerton, V. )۲۰۰۲). IFLA digital reference standards project. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from http://www.ifl a.org/VII/s۳۶/pubs/drsp.htm#۱.Grogg, J., & Ferguson, C. )۲۰۰۴). Oh, the places linking will go. Searcher, ۱۲)۲), ۴۸۵۸.

Hyman, K. )۲۰۰۰)." Struggling in a one-stop shopping world, or people want what they wantwhen they want it". In Sara Laughlin )Ed.), Library networks in the new millennium:

Top ten trends )pp. ۹۳۹۷). Chicago: Association of Specialized and Cooperative Library Agencies.
Infotrieve, Inc.
)۲۰۰۵). Ariel address list. Retrieved May ۱, ۲۰۰۵, from http://www۴.infotrieve.com/ariel/fi les/wariadr.txt.

Kenney, B. )۲۰۰۴). "Georgia’s ۲۵۰ PINES libraries to create an ILS their way". Library Journal,۱۲۹)۱۴), ۲۹.

Koha Open Source Library Systems. )n.d.). About Koha. Retrieved September ۱۵, ۲۰۰۵, fromhttp://www.koha.org/about-koha/.
Laughlin, S. )Ed.).
)۲۰۰۰). Library networks in the new millennium: Top ten trends. Chicago:

Associationof Specialized and Cooperative Library Agencies.
Library of Congress, Network Development and MARC Standards Offi ce.
)۱۹۹۸). MARC

۲۱:Harmonized USMARC and CAN/MARC. Retrieved April ۲۱, ۲۰۰۵, from http://www.loc.gov/marc/annmarc۲۱.html.

Lunau, C. )۲۰۰۳). "The Bath Profile: What is it and why should I care?" Library and ArchivesCanada. Retrieved September ۱۵, ۲۰۰۵, from  ttp://www.collectionscanada.ca/bath/ap-bathnew-e.htm.
Mattison, D.
)۲۰۰۵). "RedLightGreen and Open WorldCat". Searcher, ۱۳)۴), ۱۴۲۳.۳۹۳
Morgan, E.
)۲۰۰۲). "Possibilities for open source software in libraries". Information Technologyand Libraries, ۲۱)۱), ۱۲۱۵.

MuseGlobal. )۲۰۰۵). Partner showcase. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from http://www.museglobal.com/partner/showcase.html.

National Information Standards Organization )NISO). )۲۰۰۵a). About NISO. Retrieved April۲۴, ۲۰۰۵, from http://www.niso.org/about/index.html.

National Information Standards Organization. )NISO). )۲۰۰۵b). Standards development pipeline.A quick summary of all NISO standards that are in development, approved,

published or withdrawn.Retrieved April ۲۴, ۲۰۰۵, from http://www.niso.org/creating/creating_process.html.

Needleman, M. )۲۰۰۴). "The Shibboleth authentication/authorization system". Serials Review,۳۰)۳), ۲۵۲۲۵۳.

OCLC. )n.d.). Enable deep links to your online catalog from Open WorldCat. Retrieved May ۲۱, ۲۰۰۵,from http://www.oclc.org/worldcat/open/deeplinking/.

Olivares, O. )۲۰۰۴). "Virtual reference systems". Computers in Libraries, ۲۴)۵), ۲۵۲۹.

OSS۴Lib. )۲۰۰۵). Home page. Retrieved April ۲۰, ۲۰۰۵, from www.oss۴lib.org.
Proffi tt, M.
)۲۰۰۴). &#۰۳۹;RedLightGreen: What we’ve learned since launch". RLG Focus.

etrieved May ۱, ۲۰۰۵, from http://redlightgreen.com/librarianinfo/RFOCUSreprint-۶۶_۲.pdf.
Quint, B.
)۲۰۰۲)." QuestionPoint marks new era in virtual reference". Information Today, ۱۹)۷),۵۰۵۱.
Raymond, E.
)۲۰۰۱). The cathedral and the bazaar: Musings on Linux and open source by an accidental revolutionary. Cambridge, MA: O’Reilly.

ResourceShelf. )۲۰۰۵). Google Scholar direct links to articles: Google Scholar is now open to all libraries.Retrieved May ۱, ۲۰۰۵, from http://www.resourceshelf.com/۲۰۰۵/۰۵/be-it-resolved-thatgoogle-scholar-is.html.
Sirsi.
)۲۰۰۵). Complete alphabetical listing of all Sirsi partners. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from http://www.sirsi.com/Partners/partner_alpha_list.html.
Straw, J.
)۲۰۰۳). "When the walls came tumbling down: The development of cooperative service and resource sharing in libraries: ۱۸۷۶۲۰۰۲". Reference Librarian, ۸۳/۸۴)۴۰), ۲۶۳۲۷۶.

Tennant, R. )Ed.). )۲۰۰۲). XML in libraries. New York: Neal-Schuman.

Thomson Scientifi c. )۲۰۰۴). Announcing the century of science: Over one hundred years of ground breaking research now available via Web of Science. Retrieved April ۲۸, ۲۰۰۵, from http://www.thomsonscientific.com/centuryofscience/cos-backstory.html
Virtual Reference Desk.
)۲۰۰۲). About VRD. Retrieved May ۴, ۲۰۰۵, from www.vrd.org.

Vogelstein, F. )۲۰۰۵). Search and destroy. Fortune, ۱۵۱)۹), ۷۳۷۹.

Wilson, A. )Ed.). )۲۰۰۳). The ۲۰۰۳ OCLC environmental scan: Pattern recognition. Dublin, Ohio:OCLC Online Computer Library Center, Inc.

[۱]. Wilson

[۲]. Luaghlin

[۳]. Hyman

[۴]. Reg Carr

[۵]. Listserves

[۶]. Wikis: ویکی‌ها برنامه‌های خدمت دهنده‌ای هستند که استفاده‌کنندگان متعدد را قادر می‌سازند تا با یک تارنما همکاری کنند. یک ویکی، نرم‌افزار کاربردی وب است که به کاربران اجازه می‌دهد تا محتویاتی را به جلسات بحث و تبادل نظر اینترنت اضافه کرده و یا آنها را ویرایش نمایند )مترجم).

[۷]. Integrated Library Systems: ILS

[۸]. Breeding

[۹]. Open url Link Resolving

[۱۰]. Federated Searching

[۱۱]. Content Management Systems )CMS)

[۱۲]. MARC: MAchine Readable Cataloging

[۱۳]. Bath Profile

[۱۴]. NISO: The National Information Standards Organization

[۱۵]. Open url Linking

[۱۶]. Circulation Interchange Protocol

[۱۷]. ANSI:American National Standard Institute

[۱۸]. COUNTER: Counting Online Usage of Networked Electronic Resources

[۱۹]. International Coalition of Library Consortia

[۲۰]. ARL: Association of Research Libraries

[۲۱]. IFLA: International Federation of Library Associations and Institutions

[۲۲]. Useful Utilities Company

[۲۳]. Link Resolver

[۲۴]. EX Libris

[۲۵]. Siris

[۲۶]. Elsevier

[۲۷]. Proquest

[۲۸]. Ghent university

[۲۹]. Eric Raymond

[۳۰]. COPUL: Council of Prairie and Pacific University Libraries

[۳۱]. Eric Lease Morgan

[۳۲]. Google Scholar

[۳۳]. Gutenberg project

[۳۴]. DOI: Digital Object Identifier

[۳۵]. RLG: Research Library Group

[۳۶]. Mellon Foundation

[۳۷]. Colombia University

[۳۸]. Newyork University

[۳۹]. Swarthmore College

[۴۰]. Minesota University

[۴۱]. Shiboleth Authentication

[۴۲]. Global Reference Network

[۴۳]. Ask a….

[۴۴]. RUFA :Reference and User Services Association

[۴۵]. Virtual Referene Desk Project

[۴۶]. Gale

[۴۷]. Bowker

[۴۸]. Academic Press

[۴۹]. Endeavor

[۵۰]. Serial Solutions

[۵۱]. John Law

[۵۲]. Oliver Pech

[۵۳]. Muse Global

[۵۴]. eIFL: Electronic nforation for Libraries

[۵۵]. Sorous Foundation Open Society Institute

[۵۶]. National Library of Netherlands

[۵۷]. Yayle University

[۵۸]. Web of Science

[۵۹]. Trinity College

[۶۰]. Cork College

[۶۱]. EEBOTCP: Early English Books Online Text Creation Partnership

[۶۲]. ChadwyckHealy

 

برگرفته از : فصلنامه علوم اطلاع رسانی www.irandoc.ac.ir) )

 


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو