فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ سه‌شنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳۸٩ توسط نمایه

وقف کتاب و کتابخانه در اسلام

علاقه اسلام به علم و دانش و تأکید بر فراگیری آن باعث گردید که مسلمانان بطور روز افزونی به جانب علم و دانش روی آوردند و با توجه به حجم مطالب و مسائل موضوع ثبت و حفظ آنها مطرح گردید. اولین نیاز مسلمانان به کتابت ـ ثبت آیات الهی بود که پیامبر گرامی(ص) نازل می شد و بعلت فراوانی سوره ها و آیات احتمال فراموشی ـ از بین رفتن و حذف و اضافات کلمات و عبارات وحی مسلمانان را تهدید می نمود. فلذا تدوین و جمع آوری سوره و آیات قرآن بصورت کتاب مطرح گردید. علاوه بر این امر، پیامبر(ص) کتاب را به عنوان معجزه خود معرفی نمود، به این دلیل ارزش کتاب و کتابت به حدی رسید که کتاب و کتابخانه به عنوان وسایل با ارزش تربیتی ـ تعلیمی به سرعت تأسیس و گسترش یافت و لذا در می یابیم که:

 1ـ اولین کتاب در اسلام قرآن بود

 2ـ اولین محل تعلیم و تربیت مسجد بود

3ـ اولین محل حفظ و نگهداری کتاب نیز مساجد بودند ولی با توجه به آزادی علما در خصوص کسب دانش و ترجمه کتب از سایر زبانها به زبان عربی مسأله جمع آوری کتب و تشکیل کتابخانه بصورت امری عادی درآمد جریان تشکیل کتابخانه در اسلام از سه جنبهِ هدیه کتاب منتج می شود.

الف) هدیه کتاب به حکام ـ وزرا ـ امرا و بزرگان

 ب) هدیه کتاب به عنوان پیش کش و تحفه

 ج) وقف کتاب.

در مورد اول و دوم کتاب توسط نویسنده آن یا کسی که آنرا خریده بود به حکام و پادشاهان و دوستان و آشنایان هدیه می شد و آنها با جمع آوری این کتب به تأسیس کتابخانه شخصی می پرداختند، فی المثل کتابخانه صاحب بن عَبّاد. ولیک وقف کتاب ارزنده ترین طریق تشکیل کتابخانه ها بود که علاوه بر حفظ کتب باعث استفاده عموم از آنها می شده است. یکی از نکات جالب توجه در جهان علمی اسلام در مورد کتاب آن بود که به کتاب به عنوان وسیله ای علمی لازم برای اهل علم نگریسته می شد و به این جهت حبس کتاب و جلوگیری از استفاده از آن از ابتدا در اسلام بسیار ناپسند بود. احادیث فراوانی وجود دارد که حکایت از زشتی حبس کتاب و حتی حرمت حبس احتمال حبس کتاب، از راه وقف آن بر مجامع علمی عمومی آنرا در معرض استفاده عموم قرار می دادند. سابقه وقف کتاب در اسلام بسیار طولانی و حتی به نیمه اول قرن اول اسلامی منتهی می گردد در زمان حیات پیامبر نیز قسمتهای مختلف قرآن که بر اشیاء متفرقه نوشته می شد در مسجد ضبط می گردید تا شاید بدینوسیله در معرض استفاده عموم قرار گیرد و همچنین خالد ابن ابی الهیاج قرآنی به خط زیبا و با آب طلا نوشت و آنرا در قبله مسجد النبی برای استفاده عامه قرار داد و این جریان مربوط به اواسط قرن اول هجری. به این ترتیب وقف کتاب بر مجامع عمومی از همان صدر اسلام متداول گشت و چون اولین مجمع عمومی در اسلام همانند اولین مرکز تعلیم و تربیت مسجد بود در ابتدا قرآن و سپس کتب بر مساجد وقف می‌گشت. پس از آنکه مساجد رسماً به صورت مراکز تعلیم و تربیت درآمد، وقف کتب بر مساجد توسعه یافت. به علت عدم گنجایش مساجد و جلوگیری از نابودی کتب، محل‌هایی برای نگهداری کتاب در جوار یا در داخل مساجد ساخته شد و سپس رسم بر آن شد که در جوار مساجد، کتابخانه‌ای نیز ساخته شود و مساجد بزرگ در هنگام بنا دارای کتابخانه اختصاصی می‌شدند، این موضوع تا زمان معاصر نیز ادامه یافته است و در مورد مشاهد متبرکه نیز صدق می‌نماید. کتابخانه‌های مساجد جامع بنی امیه در دمشق، مدینه و مکه و مساجد بزرگ دیگر بر همین اساس بوجود آمدند و کتابخانه آستان قدس رضوی و نجف اشرف و سایر مشاهد متبرکه نیز نمونه دیگری از همین رسم می‌باشد. کتابخانه مسجد اعظم قم که به وسیله مرحوم آیه الله بروجردی با بنای مسجد تأسیس شد از کتابخانه‌های معتبر مساجد در زمان معاصر می‌باشد و از آخرین نمونه‌های وقف کتاب ـ کتابخانه عظیم و گرانقدر مرحوم آیت الله العظمی مرعشی نجفی(ره) در قم است که می‌گویند بالغ بر 25 هزار جلد کتب خطی نفیس و کمیاب در آن موجود می‌باشد. علت تأسیس کتابخانه در جوار مساجد علاوه بر توجیه تاریخی، آن است که عبادت و علم در اسلام از یکدیگر تجزیه نشده‌اند، طلب علم بهترین عبادت است لذا جریان وقف کتاب بر مساجد پس از آنکه مساجد علاوه بر محل عبادت، مرکزیت علمی نیز کسب نمودند و بعنوان محل تعلیم و تعلم شناخته شدند توسعه بیشتری پیدا کرد. دانشگاه فعلی الزهرا در ابتدای بنا به عنوان جامع الزهرا تأسیس گردید و همچنین جوامع قُرطُبه ـ طلیطله ـ غروبین و زیتونه و کتابخانه‌های بزرگی که در جوار و ضمیمه آنها وجود دارد بیشتر از راه وقف کتاب رشد و نمو نموده است.

تاریخ کتاب و کتابخانه در اسلام شاهد وقف کتاب بسیار و پیدایش کتابخانه‌های بزرگ از این راه می‌باشد. ابن جوزی (متوفی 597) می‌گوید که در فهرست کتب موقوفه مدرسه ـ نظامیه بغداد شش هزار کتاب ذکر شده بود.

مسعودی نویسنده بزرگ و مورخ معروف پس از وفات خود در سال 584 کتابخانه خود را بر خانقاه سمیساطیه در شام وقف نمود.

گویا رسم بر آن بود که دانشمندان و بزرگان کتب خود را پس از وفات وقف می‌نمودند هم چنانکه صاحب بن عباد کتابخانه شخصی خود را پس از وفات کتابخانه شهر ری نمود. اصولاً از آنجا که وقف کتاب در اسلامی یکی از پر ثواب‌ترین کارهاست وقف کتاب بر کتابخانه‌های عمومی در اسلام گردید، نه تنها وقف کتاب در اسلام متداول بود بلکه وقف مال بر اداره کتابخانه نیز امری کاملاً مرسوم بود، چنانکه ابن خلدون مورخ معروف نسخه‌ای از کتاب مشهور خود مقدمه «کتاب العبر و دیوان المبتدا و الخبر فی ایام العرب و الخ»را وقف کتابخانه قیروان نمود. هم چنین جبرئیل ابن عبید الله ابن بختیشوع نسخه‌ای از کتاب خود الکافی را به دار العلم بغداد وقف نمود. یاقوت حِمَوی صاحب کتاب معجم الادبا و معجم البُلدان کتاب‌های خود را وقف مسجد زیدی در بغداد نمود. به هر حال تأسیس کتابخانه‌ها در جوار مدارس و مساجد باعث گردید که آنها به نوبه خود به مرکز تعلیم و تعلم تبدیل شوند. از نکات جالب اینکه بسیاری از مؤسسین کتابخانه‌ها و مدارس وقفی شرایط و مقرراتی را جهت حفظ و صیانت کتب و نحوه امانت دادن آنها را در وقفنامه‌ها عنوان کرده‌اند، فی‌المثل در وقفنامه مدرسه سلطانی اصفهان می‌خوانیم که: «... به دستور تسلیم کتابداری که متولی شرعی به جهت کتب وقفی مدرسه مبارکه فرموده تعیین نموده باشد مقرر آنکه کتابدار مزبور در اکثر اوقاتی که طلبه را رجوع به کتاب‌های وقفی بوده باشد در مدرسه حاضر بوده ضبط کتب وقفی حسب الواقع نموده، صیانت آنها از تلف و ضیاع نماید و داد و ستد آنها را به شرح که در ظهر کتب مزبوره مرقوم است نماید«. به هر حال آنچه از تاریخ کتاب و کتابخانه‌ها در اسلام می‌توان نتیجه گرفت اینکه نقش حیاتی و مهمی کتابخانه‌های وقفی در گسترش علم و دانش داشته‌اند و هیچ ابزار دیگری تاکنون در طول تاریخ علم در اسلام مانند وقف منشأ اثر نبوده است. امروزه بر ماست که مجدداً این سنت حسنه را گسترش داده و با وقف کتاب به نشر علم کمک نموده و مجد و عظمت اسلام را زنده نگه داریم.


نوشته شده در تاريخ سه‌شنبه ۱٤ اردیبهشت ۱۳۸٩ توسط نمایه

برنامه های موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه

در بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه با شرکت در این نمایشگاه ،علاوه  بر ارائه محصولات نرم افزاری خود که در سال 1388  تولید نموده ، چندین نرم افزار جدید خود را نیز  رونمایی خواهد کرد.

مهمترین برنامه های موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران به شرح زیر است.

 رونمایی از  نرم افزار های جدید :

نرم افزار نمایه عترت (علیهم السلام)، شامل 14 دی وی دی است که هر یک به زندگی، حکایات، احادیث و زیارت نامه ی هر کدام از معصومین می پردازد. این نرم افزار با حضور حضرت حجت الاسلام و المسلمین سید احمد خاتمی رونمایی می گردد.

نرم افزار نمایه همت مضاعف و کار مضاعف،شامل بیانات رهبری، تعاریف عملیاتی همت و کار، منابع پژوهشی، کار و همت از نظر اسلام ، کار و همت در ادبیات فارسی ، کار و همت از نظر مکاتب علمی، همت و کار در سایتهای اینترنتی   ، عکس و پوسترمی باشد.

نرم افزار نمایه علوم قرآنی،حاوی کتابشناسی، معرفی پایان نامه های برگزیده حوزه علوم قرآنی است. این نرم افزار با حضور حضرت حجت الاسلام و المسلمین محمدی مدیر کل توسعه و ترویج فعالیت های قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  رونمایی می گردد.

 نرم افزار نمایه ادبیات ،  با معرفی آثار ادبی، پایان نامه های برگزیده، متن کامل کتابهای ادبی و مجموعه مقالات رشته ادبیات به صورت تمام متن جهت استفاده دانشجویان دوره کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای رشته ادبیات و علاقه مندان به حوزه ادبیات تهیه شده است. این نرم افزار با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل رییس محترم فرهنگستان زبان وادب  فارسیرونمایی می گردد.

  نرم افزار نمایه کتابداری، شامل موضوعات کتابداری و ارائه سوالات کارشناسی ارشد و دکترای کتابداری، برای استفاده ی دانشجویان این رشته در مقاطع مختلف تولید شده است. این نرم افزار با حضور دکتر فدایی عراقی  رئیس محترم گروه کتابداری دانشگاه تهران رونمایی می گردد.

نرم افزار نمایه روان شناسی،شامل معرفی کتابها و مقالات و پایان نامه های موجود در این حوزه ،قابل استفاده برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه روانشناسی می باشد.

نرم افزار نمایه مدیریت، حاوی مقالات و کتب حوزه مدیریت، نرم افزارهای  مفید مانند Spss و font و نمونه سوالات کنکور کارشناسی ارشد و دکترای این رشته می باشد.

نرم افزار نمایه حقوق،شامل سرفصل های دانشگاهی، معرفی مراکز حقوقی کشور، معرفی کتب و پایان نامه های برگزیده رشته حقوق، و سوالات کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه آزاد و سراسری جهت استفاده دانشجویان رشته حقوق است. این نرم افزار با حضور دکتر بختیاری وزیر محترم دادگستری رونمایی می گردد.

نرم افزار نمایه فلسفه،حاوی کتابشناسی، معرفی پایان نامه های برگزیده حوزه فلسفه، مجموعه کتابهای فلسفی و مقالات، جهت استفاده دانشجویان و پژوهشگران این حوزه می باشد. این نرم افزار با حضور دکتر اعوانی رئیس محترم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه رونمایی می گردد.

 

 برگزاری مسابقات فرهنگی 

مسابقات متنوع و متعدد، به همراه جوایز ارزنده، در حاشیه نمایشگاه کتاب، برای بازدید کنندگان از نمایشگاه

 رونمایی از صفحات جدید سایت های نمایه و ایران نمایه

در حاشیه نمایشگاه کتاب تهران صفحات جدید سایت نمایه و ایران نمایه با طراحی جدید و امکانات بیشتر رونمایی خواهد شد.

آغاز پروژه تجهیزسراسری کتابخانه های عمومی کشور به نرم افزار نمایه نشریات

به زودی تمامی کتابخانه های عمومی کشور مجهز به نرم افزار نمایه نشریات خواهند شد.

نمایش هر روز یک نرم افزار جدید (رونمایی شده در سال 88):

نمایه روح ا...  شامل زندگی نامه، آثار، منبع شناسی و مقالات مربوط به امام خمینی (ره)

نمایه دفاع مقدس شامل یادمان دفاع مقدس، تاریخ شناسی، منبع شناسی و بانک مقالات دفاع مقدس .

نمایه جنگ نرم شامل مقاله‌ها و نظر و گفت‌وگو‌ها درباره جنگ‌نرم، تاریخ جنگ‌ها و اسناد، همچنین مسایل جاری جمهوری اسلامی ایران.

نرم افزار "نیم قرن با خورشید"، شامل معرفی رهبران و یاران انقلاب اسلامی، تئوری‌ها، نماها، اشعار و مقالات مرتبط با انقلاب اسلامی .

نرم افزار کتابخانه گویای نمایه، با رویکرد استفاده ی آسان برای نابینایان و کم بینایان و کودکان، بدون نیاز به تجهیزات ویژه نظیر صفحه کلید مخصوص، شامل متن و فایل صوتی کتابهایی نظیر قرآن مجید و دیوان حافظ.

نمایه مطالعات زنان و خانواده، شامل مقالات و آثار مربوط به حوزه زنان و خانواده برای استفاده دانشجویان و پژوهشگران.

نمایه علوم اجتماعی، شامل بیش از هزار مقاله در حوزه علوم اجتماعی برای استفاده دانشجویان، پژوهشگران و علاقه مندان به شاخه های علوم اجتماعی.

نمایه علوم ارتباطات  شامل بیش از هزار مقاله در حوزه ارتباطات برای استفاده دانشجویان و پژوهشگران این حوزه.

نمایه علوم سیاسی شامل مقالات متعدد در حوزه علوم سیاسی.

ویرایش جدید نرم افزار جامع مدیریت کتابخانه ویرایش جدید نرم افزار جامع مدیریت  کتابداری در نمایشگاه کتاب  درمعرض دیدعلاقه مندان قرار خواهد گرفت.

نمایه سه روزنامه کشور شامل مقالات 30  سال اخیر روزنامه های جمهوری اسلامی، کیهان و اطلاعات را در 170 هزار و 70 عنوان داده می باشد.

از کلیه علاقه مندان دعوت می شود تا از غرفه این موسسه در بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بازدید به عمل آورند.

 غرفه موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی نمایه در شبستان طبقه دوم بازار جهانی کتاب غرفه شماره 93  و غرفه نهاد کتابخانه های عمومی کشور واقع در طبقه نخست شبستان اصلی آماده بازدید علاقه مندان می باشد 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه ۱٢ اردیبهشت ۱۳۸٩ توسط نمایه

تقدیم به مقام معلم

به نام خداوند سبحان

امتی در وفای خدمت تو کمر عهد در میان دارند (انوری)

الفبا به دستم دادی تا دیو نادانی را در جمرات سیاهی و تباهی سنگ زنم وبرای عبور از گذر گاه پیچ در پیچ تردید، تا رسیدن به سعادتگاه یقین، ریسمانی از جنس کلام آویختی تا به اعتمادِ تمام، آن را چنگ زنم. احرام اندیشه بر تنم پوشاندی تا در تکرار صفا و مروه ی زندگی به روزمرگی نرسم و در حریم فکر و معنا، تاریکْ راه های مقصد ابدیت را به پاکی هر چه تمام تر، در نوردم و از چشمه سار کلام و کلمه سیرابم کردی تا از مسیرآسمانیِ نور و روشنی برنگردم.

چه آرام بر منبر سخن تکیه می زنی تا شهابِ ثاقبِ قلم را به سمت اهریمن سکون وپستی و رخوت نشانه کنی. و جواهر کلامت را بر سطحی از تاریکی پاشاندی تا معرفت بگسترانی رنگ، رنگ. و بهار هدیه کنی، بی درنگ.

بنگر به ستاره که بتازد سپس دیو چون زرّ گدازنده که بر قیر چکانیْش ماهتابی از جنس کلمه در سیاهْ موسمِ جهل و خامی بر کتانِ تنیده بر ذهن ها تاباندی تا طفل پاک آدمیت را از این قنداقه عَفَن رهایی بخشی و ما را که در امتداد شب نادانی در حرکت بودیم، تا رسیدن به صیح امید و روشنی هدایت کنی.
صبح عافیت را به چشم نمی دیدیم اگر دست گیری تو در شام سیاه بی دانشی همراهی مان نمی کرد. تو بهار مکرری که با حضور حیات بخش خویش زمستان نادانی را پایان می دهی. به سخن که می ایستی پنجره ای از امید به رویم می گشایی و آن دم که در میهمانی آیینه ها شرکتم دادی، مکارم اخلاق را تعارفم کردی. تو در تکرار الفبای زندگی آنقدر اصرار ورزیدی که قامت شب فرو شکست و آبِ حیات در کویر اندیشه های مخاطبان به فوران ایستاد.

دستم را گرفتی، پرهیزم داشتی از مشق سیاه ناتوانی و ناکامی و مشقِ ادب آموختییم و چه با حوصله ومدارا و متانت، از کوچه های سرد جهالت عبورم دادی.

 

ای صبح روشن دانایی!

هر روز صبح در کنار تخته سیاه که می ایستی و انگشت اشارتت به سمت خورشید نشانه می رود و می گویی:
«فرزندم! دو راه در پیش داری راهی سپید، راهی سیاه، و من آمده ام تا یاریت کنم که به سمت پرتگاه تاریکی نلغزی.»

از خود می پرسم چه کسی جز تو کوله بار عمرم را اینگونه از نورهدایت لبریز می کند؟ به اشاره های حکیمانه توست که مرز بین «خلق الانسان من طین» که سمبل نیمه شیطانی و سفلی صفتی و حضیض بودن انسان است را با «و نفخت فیه من روحی» که گواه خدایی بودن و عزیز بودن انسان است را شناختم. بین حضیضی و عزیزی، بین طین و روح خدا که سرگردان بودم راه خدا را نشانم دادی.

نام تو همواره در کنار سختگی و سترگی جلوه می کند و من در زلال طرواتْ افشان سخنت می نشینم تا راهزنان راه حقیقت را در حریم «حیات فاضله » باز شناسم.

کلام مطهر را در کلاس تطهیرِ دل و جان تعلیمم دادی و من تا روزهای باقی حیات، چراغی در دست دارم که روشنی اش ریشه در همان تعلیم مطهر دارد. تعلیم دادن و ادب آموختن و دانایی گستردن، به سادگی بر زبان می آید اما باور سترگی و ستواری و سختگی کار معلم بر عمق دل و جان متعلم، ریشه دوانده است.

 

نقاش نقشهای نکو!

قلم دردست می گیری وبر لوح دلم نقش ها می زنی از بهترین یاد ها و نام ها. نقشی از آب ، نقشی از گل محمدی، از پدر، از مادر، ازآبی آسمان و نقشی ماندگار از خدا.

با قلمدانی خالی از دانایی به مکتبت می آیم و با توشه های فراوانی از قلم و علم و ادب و سوال و جواب و دانستن، بدرقه ام می کنی. مهربان تر از تو دایه ای دیده ای این گونه با سخاوت و سخن شناس و دل آگاه؟

اینجاست که معنی این کلام مشهور را بهتر می فهمم که:

«اگر به جای اسلحه، با معلم به جنگ دنیا می رفتیم، همه دشمنان نابود می شدند.»

رساترین فریاد، فریاد توست که بر بام جان ها آواز می دهی و کام پروانه ها سرشار می شود از حقیقت و جام درختان سیراب از طراوت، و جان متعلمان، لبریز از تازگی بازی گوی و میدان و عاطفه و کتاب. زمزمه تو مقدس ترین ترانه است در گوش پیچک های عاشق تا گرم و سبز و سیراب، از منبر صنوبر های استوار بالا روند تا جایی که با دستان خویش یک تکه آفتاب بردارند و برای همیشه نور در کوله بار نهند. و من تو را می بینم که با وسواس و دغدغه تمام این عبورِ سرشار را می پایی.

وقتی کشتی عمر انسانی از مسیر مدرسه عبور می کند دستان تو لبریز از فانوس می شوند و از امواج سهمگین ایام، عبورش می دهی و چون نسیمی که کشتی را به سمت ساحل سعادت و خجستگی هدایت می کند بر بلندای کلمه می ایستی و «دیدارآشنا» را مژده اش می دهی.


چه می گویم؟

تکرار مکررات می کنم،جسور شده ام، نکند معلمی از این گونه بی محابا گفتنم برنجد!

در عظمت یاد تو چه یادکردی عزیزتر و آسمانی تر از این درّ گرانقدر که از منبع فیض کلام، پیامبر مهر و رحمت و ارشاد، خلاصه دل و جان عالم، مقصد آفرینش و مقصود گیتی گردون، اول انبیا در رتبت و آخر ایشان در رسالت، محمد مصطفی(ص) فرو تراویده که: «اِنّی بُعثتُ مُعلِّماً»

با خویش کلنجار می روم روبروی معلمی اگر بایستم چه بگویم؟ در برابرم شمع روشنی می بینم که آرام و بی ادعا ذوب می شود و نور می دهد. جان گرامی اش قطره قطره فرو می چکد و در محراب پرتو افکنی اش صدها پروانه عاشق به نیاز و راز ایستاده اند و تو باز اشک می ریزی و به پای دانش اندوزان و معرفت جویان فرو می چکی.

 انگار سرِ باز ایستادن نداری تا همه را در آسمان دانش و معرفت پرواز دهی و خود به تماشا می نشینی که چگونه فرزندان معنوی ات بال به آسمان می سایند، آنگاه لبریز می شوی از حمد محمود بی همتا که خدایا این آرزوی من است.


آخر سخن اینکه می دانم:

خدمت به تو خدمت به تمام فضائل است. خدمت به تو خدمت به حس پریدن است خدمت به خوب دیدن و خوب شنیدن است. اما هزاران امید و نوید خوبان، گرد ملال بر رخسار دانش افروزت نشانده اند. چه نام ها که از پرتو وجود تو نامی شده و چه نان ها که از سفره بی بخل تو تناول شده است. تو را چه باک. که تو معلم امید و بشارتی. ای ابر پرسخاوت دانش! باز هم فرو ببار و دل به روزهایی ببند، که نهال هایی را که درزمین دانایی به دست تدبیر و مراقبت وخون دل کاشتی ثمر دهند. این برترین پاداش معلمی است.

نگارش: وحید خلیلی اردلی

vahidkhalili.blogfa.com

 


نوشته شده در تاريخ یکشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳۸٩ توسط نمایه

 دراز کشیدن ممنوع!

یک اپتومتریست گفت: مطالعه و یا تماشای تلویزیون در حالت درازکشیده به صورتی که چشم‌ها حالت افتاده پیدا کنند مضر است و موجب مشکلات بینایی می‌شود.

عبدالهادی رییس‌زاده در گفت و گو با ایسنا اظهار داشت: در هنگام مطالعه و یا تماشای تلویزیون فاصله چشم‌ها با کتاب و تلویزیون باید یکسان باشد و بهتر است چشم‌ها در حالت کاملا افقی قرار داشته باشند و به طور مستقیم به سطح نگاه شود.

وی افزود: برخی افراد هنگام مطالعه، روی یک دست دراز می‌کشند و کتاب را روی زمین قرار می‌دهند که در این حالت محور چشم‌ها به صورت عمودی نسبت به زمین قرار می‌گیرند. در این شرایط فاصله دو چشم با کتاب برابر نیست و این موجب مشکلات بینایی می‌شود.

رییس‌زاده تصریح کرد: مطالعه در حالتی که چشم‌ها افتاده باشند موجب تفاوت در شماره چشم‌ها و یا تغییر در محور آستیگماتیسم چشم می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: در بسیاری مواقع افراد به مطب مراجعه می‌کند و می‌گویند مشکل بینایی دارند ولی شماره چشم آنها تغییر نکرده است. علت این مساله تغییر در محور آستیگماتیسم چشم در اثر مطالعه به صورت خوابیده است.

این اپتومتریست بیان کرد: بسیاری از کودکان دانش‌آموز به دلیل این‌که از مطالعه در حالت نشسته خسته می‌شوند روی دست دراز می‌کشند و کتاب را روی زمین قرار می‌دهند و مشق خود را در این حالت می‌نویسند. والدین باید به این مساله توجه داشته باشند و اجازه ندهند کودک در حال درازکش درس بخواند.


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۸٩ توسط نمایه

جایگاه کتاب و کتابخانه در تمدن اسلامی

کتابها و کتابخانه ها

پایه ی شکوفایی علمی یک تمدن کتاب و بالتبع کتابخانه است .ومسلما می توان ازاین نظر به چگونگی ومیزان رشد علم ، درجامعه وتمدن اسلامی پی برد.زیرا هرقدر که استفاده ازیک علم یا صنعت دریک جامعه شایع  شود ، به همان مقدار وسایل وابزار مورد نیاز آن برای بدست آوردن علوم بیشتر می شود . والحق این قسمت  از تمدن عظیم اسلامی اعجاب برانگیز است . 

بدینگونه، شوق معرفت جویی و حس کنجکاوی قلمرو اسلام را در اندک مدتی کانون انوار دانش کرد . رواج صنعت کاغذ مخصوصاً از اسباب عمده رواج علم ومعرفت شد . هنوز قرن اول هجرت تمام نشده بود که مسلمانان صنعت کاغذ را ازماوراء النهربه داخل بلاد عرب زبان بردند . در قرن دوم ، هم بغداد کارخانه کاغذسازی داشت هم مصر . طولی نکشید که در سایر بلاد اسلام حتی درسیسیل و اندلس هم صنعت کاغذ راه یافت .در زمان مأمون ، در بغداد کاغذ به قدری زیاد بود که میگویند یک تن از بزرگان طبرستان در سفر حج وقتی به بغداد  رسید و دعوتهائی کرد که دچار مشکل شد چون مأمون گفت تا در بغداد هیزم و تره به او نفروشند او کاغذ می خرید و به جای هیزم می سوخت و حریر سبز پاره می کرد و به جای تره بر خوان می نهاد و درباره ابن فرات وزیر مقتدر هم نقل است که در خانه اش حجره یی بود مخصوص کاغذ، هرکس آنجا می رفت هر قدر کاغذ می خواست می توانست ببرد . این نکته نیز با آنکه حکایت دارد از تکلف وتنعم ابن فرات ، وجود و وفور کاغذ را در بغداد آن زمان نشان می دهد .(درباره کاغذ ونقشی که مسلمین دراشاعه آن داشتند،رجوع شودبه : تاریخ صنایع واختراعات ،تالیف پیر روسو،ترجمه حسن صفاری ) ابن الندیم انواع گوناگون کاغذ را در عهد خویش می شمرد و این امر نشان می دهد که صناعت کاغذ در آن زمان رونق تمام داشته است . این رواج صنعت کاغذ از اسباب بوجود آمدن کتاب و توسعه یافتن کتابخانه ها گشت و در هر جا صنعت کاغذ راه یافت کار تألیف هم آسان شد . از برکت وجود کاغذ در زمان یعقوبی در بغداد بیشتر از صد کتابفروش وجود داشت که غیر از فروش کتاب در آنها از کتب نسخه ـ برداری می کردند والبته این امور کار تشکیل کتابخانه را هم آسان می کرد.

در واقع ، درغالب بلاد اسلامی تدریجاً کتابخانه ها بوجودآمد متعلق به مساجد یا مدارس که درهاشان به روی طالبان علم گشوده بود . بیت الحکمه مأمون کتابخانه یی معتبر داشت که  از کتب گوناگون به زبان های  مختلف درآن وجود داشت  . کتابخانه عضد الدوله دیلمی در شیراز چنان عظیم بود که مقدسی می پنداشت هیچ کتابی در انواع علوم تألیف نشده است الا که نسخه یی از آن در آنجا هست .

کتب این کتابخانه بر حسب انواع علوم در حجره های جداگانه قرار داشت . نظیر همین وصف درباره کتابخانه سامانیان هم صادق بود که ابن سینا مدتها در آن به مطالعه و استنساخ کتب اشتغال داشت . کتابخانه شخصی صاحب بن عباد وزیر فخرالدوله دیلمی که می گویند چهارصد شتر برای حمل آنها لازم بود معروف است و قسمتی از آن در غلبه سلطان محمود غزنوی بر ری تباه شد . سابوربن اردشیر، وزیر بهاءالدوله دیلمی ، کتابخانه یی در کرخ بغداد ساخت که در آن ده ها هزار جلد کتاب بود به خط ائمه مشهور ومعتبر. در شام ومصر هم از کتابخانه های متعدد یاد شده است . در کتابخانه یی که یعقوب بن کلس وزیر العزیزبالله ثانی درست کرد گاه ده ها و صدها نسخه مکرر از یک کتاب وجود داشت.

درزمان «الحاکم» کتابخانه فاطمیان مصر صدهزار کتاب داشت و این تعداد در زمان مستنصرفاطمی به دویست هزار رسید واین کتاب ها به اهل علم عاریه هم داده می شد .در اندلس حراجهایی که برا ی کتاب تشکیل می شد محل معارضه شوق بود با ثروت و تفنن. در قرطبه خلیفه اموی اندلس کتابخانه عظیمی تأسیس کرد که می گویند در حدود چهارصد هزار جلد کتاب داشت وتنها فهرست آن بالغ بر چهل و چهار مجلد می شد . حکم دوم برای بدست آوردن کتاب و جلب مؤلفین ، نمایندگانی از اندلس به بغداد و شام می فرستاد . درغرناطه در عصرامویها ، هفتاد کتابخانه عمومی وجود داشت در صورتیکه حتی چهار صد سال بعد ازاین تاریخ شارل عاقل که خواست کتابخانه یی درست کند بعد از سالها سعی کتابهایش به هزار جلد هم نرسید و ثلث آن نیز ادعیه و اوراد راهبان و کشیشان بود . کتابخانه سلطان مراکش که می گویند هنگام عزیمت از اندلس آن را در یک کشتی به مقصد فرستاد و در راه بدست دزدان دریایی افتاد بالغ بر سیصد چهارصد هزار کتاب بود و همین کتابها بود که به دست فیلیپ سوم پادشاه اسپانیا افتاد وهسته اصلی کتابخانه معروف اسکوریال شد (درباب بیت الحکمه ی مامون وهمچنین برای اطلاعاتی درباره ی کتابخانه درعصر خلفا رجوع شود به : عصرالمامون 1/6-375 مقایسه شودبا: pinto.o. le biblioteche degli arabi  1982).

تنها کتاب الفهرست ابن الندیم که یک وراق شیعی یا معتزلی بغداد بوده است در قرن چهارم کافی است تا نشان دهد در آن دوره از انواع علوم و فنون چه مایه کتابها در نزد مسلمین وجود داشته. انواع دائرۀ  المعارف از امثال مفاتیح العلوم خوارزمی وجامع العلوم فخر رازی گرفته تا نفایس الفنون آملی و کشاف اصطلاحات تهانوی که درعالم اسلامی تألیف شد از وسعت دایره کنجکاوی مسلمین حکایت دارد و از تنوع و وفور مواد کتابخانه ها ، در حقیقت ، مسلمین مؤسسین واقعی کتابخانه های عظیم عمومی درعالم بوده اند و نیکو کارانشان در تأسیس و وقف کردن کتابخانه های عام المنفعه مکرر با یکدیگر رقابت می کرده اند . اما این که بعضی محققان گفته اند کتابخانه اسکندریه را عمروعاص به دستور عمربن خطاب خلیفه ثانی ،نابودکرد ، اصل روایت از عبد اللطیف بغدادی و ابن القفطی قرن هفتم هجری فراتر نمی رود و روایت آنها نیز به نقل افسانه بیشتر می ماند تا یک روایت تاریخی . ابن عبری هم که در مختصر الدول عربی آن را نقل می کند ظاهراً خودش آنقدر به صحت آن اعتماد نداشته است تا در تاریخ سریانی خویش هم آن را تکرار کند . حق آنست که قرنها قبل از اسلام قسمت اعظم این کتابها ازبین رفته بود و دیگر آنقدر کتاب در اسکندریه نمانده بود تا عمروعاص به قول ابن عبری آنرا بین حمامهای شهر برای تأمین سوخت تقسیم کند( درباب اصل این روایت ونقد آن رجوع شود به : جرجی زیدان تاریخ التمدن الاسلامی 3/51-44وحواشی دکتر حسین مونس /51). روایتی هم که گفته اند کتابخانه مدائن را اعراب نابود کردند ظاهراً هیچ اساس ندارد و مآخذ آن تازه است . در هر صورت ، با آنکه وقوع حریق مکرر به کتابخانه های قدیم لطمه زده است کثرت نسخه های خطی اسلامی که هم اکنون در کتابخانه های شخصی وعمومی باقی است میزانی است از کثرت و غنای کتابخانه های قدیم مسلمین.

منبع: برگرفته از کتاب: عبدالحسین زرین کوب،کارنامه اسلام


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو