فال

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اس ام اس عاشقانه

نمایه


نمایه
 
پيوند ها

محل درج آگهی و تبلیغات
 
نوشته شده در تاريخ شنبه ۳٠ بهمن ۱۳۸٩ توسط نمایه

میلاد پیامبر رحمت

حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله و سلم)

 و

 امام جعفر صادق (علیه السلام)

را تبریک و شادباش عرض می نماییم.

 

سیماى پیامبر در قرآن‏

احمد.«مُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتى مِنْ بَعْدِى اسْمُهُ أَحْمَد»(۱)

محمّد. «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّه»(۲)

عبداللّه. «وَ أَنَّهُ لَمَّا قامَ عَبْدُ اللَّهِ یَدْعُوه»(۳)

خاتم النبیین. «وَ لکِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیِّین»(۴)

رحمة للعالمین. «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعالَمینَ»(۵)

بشیر و نذیر. «یا أَیُّهَا النَّبِىُّ إِنَّا أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذیراً . وَ داعِیاً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنیراً»(۶)

داراى خلق بزرگ. «وَ إِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظیمٍ»(۷)

نرمخویى. «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک»(۸)

داراى نام و نشان مکتوب در تورات و انجیل. «الرَّسُولَ النَّبِىَّ الْأُمِّىَّ الَّذى یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِى التَّوْراةِ وَ الْإِنْجیل»(۹)
همراه با وعده پیروزى بر همه ادیان جهان. «هُوَ الَّذى أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ»(۱۰)

مبعوث بر همه بشریت. «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاَّ کَافَّةً لِلنَّاس»(۱۱)

مبعوث بر اجنّه. «قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ فَقالُوا إِنَّا سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً»(۱۲)

شاهد بر امت خود و شاهد بر تمام انبیا. «جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهیدٍ وَ جِئْنا بِکَ عَلى هؤُلاءِ شَهیداً»(۱۳)

مورد تأیید الهى در برابر مسخره کنندگان. «إِنَّا کَفَیْناکَ الْمُسْتَهْزِئینَ»(۱۴)

تثبیت دل با آیات قرآن. «کَذلِکَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَکَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتیلاً»(۱۵)

پذیرش شفاعت تا آنجا که راضى شود. «وَ لَسَوْفَ یُعْطیکَ رَبُّکَ فَتَرْضى»(۱۶)

داراى سعه صدر. «أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ . وَ وَضَعْنا عَنْکَ وِزْرَکَ . الَّذى أَنْقَضَ ظَهْرَکَ . وَ رَفَعْنا لَکَ ذِکْرَکَ»(۱۷)
صاحب کوثر. «إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ»(۱۸)

بر راه مستقیم الهى. «إِنَّکَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقیمٍ»(۱۹)

 
مأموریت‏هاى پیامبر اسلام

بیرون آوردن مردم از ظلمات جهل، شرک و تفرقه به نور ایمان. «لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّور»(۲۰)

تأمین زندگى نیازمندان از طریق گرفتن زکات و تشویق زکات‏دهندگان. «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَکِّیهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ »(۲۱)

انجام عبادت خالصانه. «قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دینى»(۲۲)

استغفار براى امّت. «َ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُم»(۲۳)

استقامت در راه. «فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْت»(۲۴)

اقامه قسط و عدل. «وَ إِنْ حَکَمْتَ فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِالْقِسْط»(۲۵)

امر به معروف و نهى از منکر. «یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْکَر»(۲۶)

ارشاد خانواده. «وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْها»(۲۷)

انذار خویشاوندان و بستگان. «وَ أَنْذِرْ عَشیرَتَکَ الْأَقْرَبینَ»(۲۸)

حلال و حرام را به طور آشکار بیان کند. «وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّباتِ وَ یُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبائِث»(۲۹)

نعمت‏هاى خدا را به زبان آورد، تسبیح او گوید. «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ کُنْ مِنَ السَّاجِدینَ»(۳۰) و تسلیم او باشد. «قُلْ إِنِّى أُمِرْتُ أَنْ أَکُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَم»(۳۱)

کتاب‏هاى پیشینیان را بپذیرد، «جاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُم»(۳۲) و انبیاى قبلى را تصدیق کند. «وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلینَ»(۳۳)

آیات الهى را تلاوت و مردم را به تزکیه و تعلیم و تقوا، فراخواند. «رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَة»(۳۴)

نسبت به مؤمنین تواضع کند. «وَ اخْفِضْ جَناحَکَ لِلْمُؤْمِنینَ»(۳۵)

بر خدا توکل کند. «وَ تَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ کَفى بِاللَّهِ وَکیلاً»(۳۶)

در راه او جهاد کند. «یا أَیُّهَا النَّبِىُّ جاهِدِ الْکُفَّارَ وَ الْمُنافِقین»(۳۷)

به سوى او تضرع نماید. «وَ اذْکُرْ رَبَّکَ فى نَفْسِکَ تَضَرُّعاً وَ خیفَة»(۳۸)

در دعوت مردم به توحید از راه حکمت و موعظه وارد شود. «ادْعُ إِلى سَبیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ»(۳۹)

صبر و خلوص و عفو و صفح و مشورت شیوه او باشد. «فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِى الْأَمْر»(۴۰)

مردم را براى مقابله با دشمن بسیج و به جهاد تشویق نماید.

با اسراء مهربان باشد و با مجروحین مدارا کند.

پاسى از شب را به نیایش گذراند.

راستى انسان احساس مى‏کند بخش عظیمى از قرآن پیرامون شخص پیامبر و صفات و وظایف آن حضرت و مشکلات او و یاران با وفا و شیوه برخورد او با دوست و دشمن و کودک و بزرگ و زن و مرد، مؤمن و کافر و منافق است.

آیا نشناختن چنین پیامبرى با آن همه معجزات و کمالات، محرومیت نیست؟

تکذیب و ایذاء و توطئه و عصیان، کتمان و کفر، مجادله، جنگ و مخالفت و مکر و افترا و تهمت جنون و سحر و شعر و کذب و کهانت و آزار دادن اهل بیتش و مهجور کردن کتابش چه توجیهى دارد؟

آیا غیر از قرآن، مکتب شفابخشى آمده است؟

آیا بعد از حق جز ضلالت راه دیگرى است؟

آیا رها کردن قانون آسمانى و رفتن به سراغ قوانین بشرى، خسارت بزرگى نیست؟

 
منبع : پایگاه منادی - گروه دین و اندیشه
شکوری

0)                        سوره صف، آیه ۶٫
۲) سوره آل عمران، ۱۴۴؛ سوره فتح، ۲۹؛ سوره محمّد، ۲؛ سوره احزاب، ۴۰
٫
۳) سوره جنّ، آیه ۱۹
٫
۴) سوره احزاب، آیه ۴۰
٫
۵) سوره انبیاء، آیه ۱۰۷
٫
۶) سوره احزاب، آیات ۴۵
۴۶٫
۷) سوره قلم، آیه ۴
٫
8) سوره آل عمران، آیه ۱۵۹٫
۹) سوره اعراف، آیه ۱۵۷
٫
۱۰) سوره توبه، آیه ۳۳؛ سوره فتح، ۲۸؛ سوره صف، ۹
٫
۱۱) سوره سبأ، آیه ۲۸
٫
۱۲) سوره جنّ، آیه ۱
٫
۱۳) سوره نساء، آیه ۴۱
٫
۱۴) سوره حجر، آیه ۹۵
٫
۱۵) سوره فرقان، آیه ۳۲
٫
۱۶) سوره ضحى، آیه ۵
٫
۱۷) سوره انشراح، آیات ۱
۴٫
۱۸) سوره کوثر، آیات ۱
۳٫
۱۹) سوره زخرف، آیه ۴۳
٫
۲۰) سوره ابراهیم، آیه ۱
٫
۲۱) سوره توبه، آیه ۱۰۳
٫
۲۲) سوره زمر، آیه ۱۴
٫
۲۳) سوره آل عمران، آیه ۱۵۹
٫
۲۴) سوره هود، آیه ۱۱۲
٫
۲۵) سوره مائده، آیه ۴۲
٫
۲۶) سوره اعراف، آیه ۱۵۷
٫
۲۷) سوره طه، آیه ۱۳۲
٫
۲۸) سوره شعراء، آیه ۲۱۴
٫
۲۹) سوره اعراف، آیه ۱۵۷
٫
۳۰) سوره حجر، آیه ۹۸
٫
۳۱) سوره انعام، آیه ۱۴
٫
۳۲) سوره بقره، آیه ۱۰۱
٫
۳۳) سوره صافات، آیه ۳۷
٫
۳۴) سوره جمعه، آیه ۲
٫
۳۵) سوره حجر، آیه ۸۸
٫
۳۶) سوره احزاب، آیه ۴۸
٫
۳۷) سوره توبه، آیه ۷۳
٫
۳۸) سوره اعراف، آیه ۲۰۵
٫
۳۹) سوره نحل، آیه ۱۲۵
٫
۴۰) سوره آل عمران، آیه ۱۵۹
٫

 


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه ٢٧ بهمن ۱۳۸٩ توسط نمایه

نمایه سازی تصویر در پایگاههای اطلاعاتی

بخش اول

یک تصویر ممکن است با ارزش تر از هزاران کلمه باشد اما هزاران کلمه نتوانند ویژگیهای یک تصویر را بیان کنند تکنولوژی پردازش تصاویر قابلیت های بالقوه ای را برای کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی به وجود آورده تا حجم پایگاههای اطلاعاتی تصویری خود را افزایش دهند اما رسیدن به یک توافق بر روی اینکه کدامیک از روشهای نمایه سازی تصویر مناسب تر است دشوار است زیرا هریک ازاین روش ها مزایا و معایب خاص خود را دارند, این مقاله به برخی از روشهایی که برای نمایه سازی یک تصویر به کار می رود اشاره می کند و نمونه هایی از هریک را ذکر می کند.

مقدمه

تا پیش از آغاز جنگ جهانی دوم مجموعه های عکس برای عموم قابل دسترس نبود و تنها پس از آن بود که قابل دسترس شد در دوره بین سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۰ ما شاهد افزایش مجموعه های تصاویر بودیم . در این زمان به علت رشد مجموعه عکس مشکل دسترسی موضوعی به تصاویر مطرح شد.

در ابتدا مجموعه های عکس و بازیابی موضوعی آن مورد توجه افرادی غیر از کتابداران قرار گرفت به طور مثال خن[۱] از موسسه هنر شیکاگو در مقاله ای پبشنهاد می کند که برای اسلایدها صفحه عنوانی مشابه آنچه که در تک نگاشته ها وجود دارد در نظر گرفت.

در سال ۱۹۳۹ تاریخدان هنری ارین پانوفسکی [۲] محتوای موضوعی یرای آثار هنری را در سه سطح تعریف کرد .

۱) پیش نگاری[۳]

۲) پیکر نگاری [۴]

۳) شمایل شناسی[۵]

در سطح اول موضوع و محتوا توسط واقعیات یا نمای ظاهری تعیین می شود . سطح دوم یا سطح پیکر نگاری برخی دانشهای فرهنگی از مفاهیم را لازم خواهد داشت . سطح سوم یا شمایل شناسی یک تفسیر پیشرفته و درک عمیق و یک پیش زمینه از آن تصویر را نیاز خواهد داشت و از آنجا که سطح سوم درک مفهومی پیچیده ای را دارد یا یک حد ثابتی نمی تواند نمایه سازی شود A Brief History of,۲۰۰۲)).

بعدها افرادی مانند مارکی[۶] (۱۹۸۴) , شات فورد[۷] (۱۹۸۶) و وان دراستار[۸] (۱۹۹۵) پیشنهاد کردند که یک تصویر را باید در عین واحد از سه منظر پیش پیکرنگاری , پیکر نگاری وشمایل شناسی مورد توجه قرارداد مثلا درنمایه سازی تصویری از برج ایفل پیش پیکر نگاری(برج, رودخانه, درخت) پیکرنگاری( برج ایفل, رودخانه سابن) واصلاحات شمایل شناسی ( خیال انگیزی, تعطیلات هیجان انگیز) را باید به این تصویر اختصاص داد (لنکستر, ۳۲۳,۱۳۸۲).

در طول دهه ۱۹۴۰ منابع سمعی و بصری از بعد آموزشی مورد توجه قرار گرفت اما مشکلات فهرست نویسی و سازماندهی این مواد مورد غفلت قرار گرفت . در طول دهه ۱۹۵۰ بر روی عوامل اقتصادی ایجاد ونگهداری مجموعه های تصویر توجه شد و همچنین مشکلات اجرایی بازیابی مجموعه های تصاویر مورد توجه قرار گرفت .

در طول دهه ۱۹۶۰ شاهد افزایش رده بندی و فهرست نویسی اسلایدها و منابع وابسته به سمعی و بصری بودیم . سیستم رده بندی تصاویر و اسلایدهای علمی و تاریخی و هنر توسط تنسی[۹] و سیمونز [۱۰] در دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز[۱۱] توسعه یافت . این سیستم اولین طرحی بود که برای فهرست نویسی اسلایدها و نمایه سازی تصاویر به کار رفت . پیش فرض اولیه این افراد این بود که یک تصویر در مقایسه با کلمات و جملات یک کتاب گویا تر است و رده بندی اسلایدها باید به گونه ای خاص تر انجام شود . ویرایش اولیه این سیستم در سال ۱۹۶۹ و ویرایش نهایی آن در سال ۱۹۷۰ تهیه شد .

در سال ۱۹۷۵ پروژه تحقیقاتی دیگری توسط غیر کتابداران انجام شد این پروژه توسط شخصی با نام هانس ران [۱۲] که یک صنعت گر سوئیسی بود انجام شد . او یک طرح نمایه اسلاید با نام مجموعه اسلایدهای رنگی را ایجاد کرد که این طرح درحقیقت یک پایگاه اطلاعاتی اولیه بود که تقربیا شامل ۴۵۰ کلید واژه به زبان انگلیسی و آلمانی بود که به ۱۴ رده کلی تقسیم می شد دسته بندی موضوعی ران شامل کلیسا , ابزار و وسایل , تاریخ و جغرافیا , طبیعت , حرفه , مذهب و مقدسین , شهرها و ساختمانها و زندگی مردم بود البته سیستم ران به سمت نقاشی های اروپایی گرایش داشت . تلاش برای نمایه سازی موضوعی با مجموعه ران خاتمه نیافت در سال ۱۹۷۸ کنفرانسی با نام منابع بصری برپا شد که موضوع این کنفرانس دسترسی موضوعی به به تصاویر بصری بود این کنفرانس مورد توجه محققان برجسته و متخصصانی که در زمینه تصاویر کار می کردند قرار گرفت . اهداف این کنفرانس با کنفرانس دیگری که با نام کنفرانس بلمونت[۱۳] شناخته می شود تداوم یافت موضوع این کنفرانس دسترسی هوشمند به منابع بصری بود این کنفرانس در سال ۱۹۸۰ انجام شد. شرکت کنندگان این کنفرانس ۹ نیاز یک سیستم پیکر نگاری[۱۴] را مطرح کردند و اشاره کردند این سیستم باید همه اصطلاحات محتوا ومفهوم را در برگیرد یعنی براین باور بودند نمایه سازی موضوعی تصاویر بر پایه مفهوم و محتوا هردو باشد . نمایه سازی مفهومی مسلما محدودیتهای دارد زیرا تاحد زیادی انتزاعی و ذهنی است و بنابراین به آسانی به دست نمی آید. و علاوه براین پیش بینی اینکه یک تصویر در چه مورد می خواهد استفاده شود دشوار است

(A Brief History of,۲۰۰۲).

انواع روشهای نمایه سازی تصاویر که تاکنون آمده است

رایج ترین روش آماده سازی تصاویر در یک پایگاههای اطلاعاتی با هدف بازیابی, ایجاد کردن فیلدهایی شامل داده های کتابشناختی مانند هنرمند , عکاس , عنوان و... می باشد که همراه این فیلدها فیلدی می آید که شامل برخی فنون توصیفی برای حمایت از فیلدهای توصیفی است . این پایگاههای اطلاعاتی ها در عمل مشکلاتی دارند اولا اینکه برخی تصاویر چند بعدی هستند و هرکسی از یک جنبه ای که به کارش می آید به آن توجه می کند . وحتی ممکن است یک تصویر با هدفی جدا از آنچه توسط خالقش ایجاد شده استفاده شود به طور مثال تصویری از یک خیابان شلوغ در قرن ۱۹ ممکن است مورد استفاده چندین نفر قرار گیرد و هرکدام از آنها از یک بعدی به آن توجه کنند مثلا معمار از نظر ساختمان سازی به آن توجه کند و تاریخدان از دید تغییراتی که در این دوره انجام شده به آن توجه کند .

دوما بر خلاف کتابها و دیگر اسناد تصاویر صریحا به وسیله عنوان , پیشگفتار,مقدمه یا چکیده شان توضیح داده نمی شوند در نتیجه بیندگان باید خیلی زیاد خودشان به تعبیری که از یک تصویر می کنند متکی باشند .

این امر می تواند مشکلاتی را بخصوص زمانی که تصاویر رمزی و نمادین هستند ایجاد کند به طور مثال تصویر یک مرد همراه با شیر ممکن است مفهومش نشان دادن غرور باشد.

تکیه کردن روی مفاهیم مفهومی و ذهنی اشکالش این است که از یک سو دیدگاه یک نمایه ساز با نمایه ساز دیگر متفاوت است و از سوی دیگر ممکن است که یک نمایه ساز واحد دیدگاهش در زمانهای مختلف متفاوت باشد .

بنابراین واضح است که نمایه سازی تصاویرکار ساده ای نیست و به همین دلیل باید تنوعی از نقاط دسترسی برای کاربران فراهم کرد تا بتوانند تصاویر مورد نیاز خود را بازیابی کنند .

چنانچه بسر[۱۵] اشاره می کند یک تصویر ممکن است هزاران بار با ارزش تر از کلمات باشد اما هزار توصیفگر شاید برای توصیف محتوای یک پایگاههای اطلاعاتی تصویری مناسب نباشد.

در نتیجه تلاشهای زیادی برای کنترل شمار زیاد کلمات تصاویر انجام شد از اینرو توجه زیادی بر روی سیستم های نمایه سازی تزاروسی صورت گرفت(باکستر,۱۹۹۵).

سیستم های نمایه سازی تزاروسی

از انواع این تزاروس که برای نمایه سازی تصاویر اسستفاده شده می توان به موارد زیر اشاره کرد ولی باید اشاره کرد که همه این تزاروس ها اختصاصا برای نمایه سازی تصاویر ایجاد نشده است .

تزاروس هنرو معماری (AAT) این تزاروس یک واژه نامه ساختار یافته است که می تواند برای بهبود دسترسی موضوعی به مباحث هنر و معماری ومنابع فرهنگی استفاده شود خواستگاه چنین سیستمی مدیون دورا کوچ[۱۶] می باشد که استاد تاریخ و معماری در موسسه Polytechnicr Rensselae بود, کوچ بحث جدی برای ضرورت زبانهای نمایه سازی ایجاد کرد.

اولین ویرایش AAT در سا ل۱۹۹۰ توسط انتشارات آکسفورد منتشر شد. این تزاروس درحال حاضر شامل ۱۲۵ هزار اصطلاح است که به طور سلسله مراتبی منتشر می شود . قالب AATاز تجزیه و تحلیل موضوعات تئوری رنسانس است که همه دانشها را به ۵ رده اصلی شامل خصوصیات فیزیکی , ماده , انرژی, زمان, مکان, تقسیم می کند. هر چهرریزه این تزاروس شامل گروه مشابهی از مفاهیم است که آنها را از چهرریزه دیگر متمایز می کند. وسه نوع رابطه سلسله مراتبی هم ارز و وابسته در این تزاروس وجود دارد پیترسون[۱۷](۱۹۹۰) AAT را بر اساس سرعنوان کتابخانه ملی پزشکی مدل گذاری کرد این سلسله مراتب شامل ریشه شناسی, توصیف, ویژگیهای فیزیکی, سبکها و دوره ها, کارگزاران[۱۸] و فعالیتها می باشدو (The AAT,۲۰۰۲)

مزایای AAT این است که از همارایی زاید پرهیز می کند. و ترکیب اصطلاحات را در زمان بازیابی ممکن می سازد. روی حوزه های هنر و تاریخ متمرکز شده و در آن زمینه اختصاصی تر کار کرده است, و همچنین شمار زیاد اصطلاحات را در برمی گیرد. اما چنین تزاروسی خالی از اشکال نیست و آن این است که کار کردن با چنین تزاروسی بسیار وقت گیر است و تحقیقاتی که انجام شده نشان داده که حتی پس از آموزش, کار با این تزاروس و استفاده از آن برای نمایه سازی اسلایدها به طور متوسط ۴۰ دقیقه طول می کشد(باکستر,۱۹۹۵).

نوع دیگر از سیتمهای نمایه سازی تزاروسی که برای تصاویر استفاده می شود TGM است که تزاروس منابع گرافیکی می باشد منبع اصلی برای اصطلاحات این تزا روس سرعنوان موضوعی کتابخانه کنگره است که بطور اختصاصی برای نمایه سازی تصاویر ثابت مانند عکس کلیشه , کارتونها و غیره به کار می رود هر چند که تصاویری که جنبه تاریخی و هنری دارند را شامل نمی شود این اصطلاحنامه الفبایی است و از روابط هم ارز , سلسله مراتبی و وابسته برخودار است TGM نسبت به AATحالت عام تری دارد۲۰۰۲) , . (TGM

مزایای TGM

۱) به طور مخصوص برای نمایه سازی تصاویر بصری تهیه شده است .

۲) در یک مجموعه متنوع از جمله کتابخانه , آرشیو و.. می تواند استفاده شود.

۳) چند بعدی بودن آن

۴) اصطلاحات خاص تری برای تصاویر می تواند از طریق تقسیمات جغرافیایی , جنگها نامها و حوادث ساخته شود,۲۰۰۲) (Useful Comparisons.

محدویتهای TGM

۱) شمار نسبتا کم اصطلاحات

۲) روابط سلسله مراتبی کاملا در همه رده ها توسعه پیدا نکرده است

۳) پیش همارایی بودن این اصطلاحنامه

۴) این اصطلاحنامه برای بخش عکس کتابخانه کنگره طراحی شده است و ممکن است کمتر به کار سایر کتابخانه ها بیاید ,۲۰۰۲) . (TGM

نوع دیگر از سیتمهای نمایه سازی تزاروسی که برای تصاویر هم استفاده می شود ICONCLASS است طرح اولیه این تزاروس در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰توسط هنری وال[۱۹] استاد تاریخ هنر در دانشگاه لیدن[۲۰] توسعه یافت او می خواست طرحی ایجاد کند که با همه موضوعات نقاشی سازگار باشد او در سال ۱۹۷۲ مرد و پروژه اش توسط گروهی از دانشجویان سابقش به راهنمایی کوپری[۲۱] ادامه یافت ICONCLASS از دوکلمه iconography”و classification ریشه گرفته است این سیستم در بین سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۵ منتشر شد و یک سیستم سلسله مراتبی است که کدهایی (مانند دیویی) را مرتب می کند این تزاروس شامل ۱۷ جلد و هرکدام از این کدهای الفبایی با یک توصیفگر موضوعات عملی یا موضوعاتی که درهنرهای زیبا یافت می شوند ارتباط داده می شوند این کدها د ر۹ بخش اصلی هستند که شامل

۱) مذهب , سحر و امور مافوق طبیعه

۲) طبیعت

۳) انسان

۴) جامعه وفرهنگ

۵) مفاهیم چهره ریزه ای

۶) تاریخ

۷) انجیل

۸) منابع

۹) اسطوره شناسی و تاریخ باستان

برخی آن را خبره ترین و پیچیده ترین سیستم نمایه سازی برای هنرهای زیبا می دانند البته انتقادهایی به این تزاروس می شود به طور مثال سادرلند[۲۲](۱۹۸۲) معتقد است ICONCLASS برای بررسی پیکرنگاری تاریخ و هنر مناسب است ولی در مورد توصیف موضوعات رایجی مانند جداول, خانه ها و غیره چندان راضی کننده نیست و تاحد زیادی زمان گیراست.

سیستم تزاروسی دیگر که برای نمایه سازی تصاویر استفاده می شود TELCLASS نام دارد این تزاروس توسط ایوانز[۲۳] درکتابخانه فیلم و ویدئو BBC TV در سال ۱۹۷۵ توسعه یافته است این طرح برای همه دانشهای بصری است این سیستم شامل کدهای الفبایی و اصطلاحات مرتبط با آن می باشد که در ۶ گروه اصلی مرتب شده است, که شامل :

۱) شفاهیات

۲) طرح کلی

۳) واقعیات

۴) شبیه سازی

۵) فنون

۶) رسمی[۲۴]

اگرچهTELCLASS توسط BBC برای استفاده داخلی اش تهیه شده است اما سازمانهای دگیر از آن استفاده می کنند(باکستر,۱۹۹۵).


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه ٢٠ بهمن ۱۳۸٩ توسط نمایه

رونمایی از نرم افزار نمایه اطلس ایران نما

این نرم افزار در قالب 30 لوح فشرده مرتبط با 30 استان کشور است که در بر دارنده اطلاعات تاریخی جغرافیایی، آثار باستانی، عکس و تصاویر و تور مجازی مرتبط با هر استان ، آثار دیدنی و آداب و رسوم استان، اطلاعات آماری استان در حوزه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی می باشد که یکی از جامع ترین نرم افزارهای فرهنگی و گردشگری کشور را شکل می دهد.

مراسم رونمایی از این نرم افزار جامع  از ساعت 8 تا 10 صبح روز یکشنبه 24 بهمن 1389 با حضور جناب آقای مصطفی نجار وزیر محترم کشور ، جناب آقای مهندس واعظی دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی و دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور و جمعی از اهالی فرهنگ در سالن نشست های وزارت کشور برگزار می شود.


نوشته شده در تاريخ شنبه ۱٦ بهمن ۱۳۸٩ توسط نمایه

حرفه کتابداری ، و نقش آن در عصر دیجیتال

سید مجید میر محمدی*

چکیده

کتابداری و اطلاع رسانی حوزه ای است که به آموزش کتابداران می پردازد .

این حوزه با تولید ، توزیع و استفاده از دانش مدون ارتباط دارد . در این میان ، نظامهای سازماندهی دانش یکی از بخشهای اصلی کتابداری و اطلاع رسانی و آکنده از زبان مدیریتی و فنی است . در جامعه متجدد امروز ، این نظامها دارای نقش و کارکرد منحصر به فردی هستند که کتابداران باید ، به منظور آشکار کردن پیامدهای اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی نظامهای سازماندهی دانش ، به تحلیل انتقادی آنها بپردازند . اما کتابداران معمولا" فاقد نگرش انتقادی هستند . امروز شناخت کاربران ، نیازها و انتظارات آنها از اهمیت زیادی برخوردار است . از این رو ، ارزیابی کتابخانه ها تنها بر اساس بررسی مجموعه مهجور گردیده و رویکردی تازه که در آن کاربران به ارزیابی کیفیت خدمات می پردازند ، اهمیت بسیار یافته است . بر این اساس ، گسترش مدلهای کاربرمدار در کتابخانه مورد توجه بیشتری قرار گرفته است .

حرکت جوامع بشری از سنتی بودن به صنعتی شدن ، از صنعتی به فراصنعتی و در نهایت به سوی عصر الکترونیک و اطلاعات بوده است . توانمندیهای فناوری اطلاعات و ارتباطات بیش از هر چیز بر توسعه دانش ، مهارتها ، و تواناییهای انسان تاثیرگذار بوده است . در این میان، رشد و گسترش فناوری و اطلاعات و ارتباطات تاثیر به سزائی در کتابداری و کتابخانه داشته است .

کلید واژه ها

علم کتابداری و اطلاع رسانی ، فلسفه کتابداری ، مهارتهای حرفه ای ،کتابداری در عصر دیجیتال

 

مقدمه

کتابداری علمی است که با دانش مدرن سر و کار دارد . در اینجا معنای وسیع دانش مورد نظر است و هرگونه اطلاع آدمی را در علم ، دانش ،هنر و فن در بر می گیرد . "کتاب" یا" کتابداری" وسیله ای را به ذهن متبادر می کند که از چندین برگ نوشته ، دستنوشته یا چاپ شده ،و مجله پدید آمده باشد و این خود گاه موجب ابهام مفهوم علم کتابداری می شود . تاکنون انسان دانسته های خویش را به اشکال گوناگون و بسیار تدوین ، ضبط و نگهداری کرده است . "کتاب " تنها یک شکل آن است که چند قرن رواج بیشتر یافته است . واژه کتابداری به عنوان برابر واژه انگلیسی LibrarianShip معادل واژه علم کتابداری است، اساس این علم به گردآوری ، نگهداری ، سازماندهی  و استفاده از رسانه ای ارتباطی مدرن می پردازد . "دکتر عباس حری" استاد علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران نیز در معرفی کتاب و علم کتابداری می گوید : کتاب دارای دو معنی است . یکی معنای محدود و با دامنه ای بسته که همان اوراق مکتوب به هم پیوسته و جلد شده است و اصطلاحا به آن صورت گوتنبرگی کتاب می گویند و دیگری معنای گسترده آن است که به هر اثری که به گونه ای ثبت و ضبط شده باشد ، گفته می شود . از این دیدگاه ، نوار ، صفحه ، لوح فشرده و حتی آنچه در اینترنت قابل دسترسی است ، کتاب تلقی می شود . پسوندداری در کتابداری نیز به معنای اداره کردن و مدیریت کردن کتاب در همان معنای گسترده آن است . بنابراین کتابداری به سامان دادن کتاب می پردازد . از دیدگاه باتلر1 کتابداری عبارت است از : مطالعه ، نظریه ، تاریخ و کتابشناسی تحقیق ؛ و اختصاص به حقیقت ، زیبایی و عدالتی دارد که در دانش پژوهی2، اخلاق و زیبایی شناسی منعکس شده است . علوم کتابداری و اطلاع رسانی ، دانشی است که به مطالعه و بررسی شیوه های گوناگون تولید دانش ، گردآوری منابع اطلاعاتی ( کتاب ، مجله ، لوح فشرده ، بانکهای اطلاعاتی ، پایگاه اطلاعاتی ، اینترنت و وب ) ، سازماندهی ، بازیابی و اشاعه این منابع و محمل های اطلاعاتی می پردازد و در این راستا تلاش می نماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفه جویی نماید . در دهه 1970 با اختراع ریز رایانه ها و در سال 1990 با اختراع وب و ورورد این فناوری های نوین اطلاعاتی به پهنه کتابخانه های جهان این دانش نیز دچار دگرگونی های گسترده ای شد. در نتیجه پژوهشگران و استادان این رشته درصدد تغییر نام آن برآمدند و واژه Information”" یعنی اطلاعات یا " اطلاع رسانی " نیز به نام این دانش اضافه شد و امروز از آن به عنوان  Information  Science & Library یا علوم کتابداری و اطلاع رسانی یاد می شود و علم اطلاع رسانی رشته ای است که درباره ویژگی های اطلاعات ورفتار اطلاعاتی ، نیروهای حاکم بر جریان اطلاعات ، و شیوه پردازش اطلاعات برای دسترس پذیری و قابلیت استفاده بهینه اطلاعات تحقیق می کند .

       اگرچه در انگلستان و برخی کشورهای دیگر با عناوین دیگری از جمله  Information Managment، Information   Studies  نیز از آیاد می شود .

       تاریخچه کتابداری در ایران به شکل آکادمیک و دانشگاهی از سال 1340 به بعد بوده است . اولین دوره آن در دانشگاه علوم تربیتی دانشگاه تهران برگزار شد که تعدادی از اساتید ایرانی و آمریکایی و انگلیسی این دوره ها را ابتدا در مقطع کارشناسی و بعدها در مقطع کارشناسی ارشد اداره می کردند ؛ کم کم این آموزشها به صورت غیر آکادمیک به صورت آموزشهای ضمن خدمت در برخی از کتابخانه های عمومی و دانشگاهی در همان سالها برگزار شد ، همچنین اساتید کتابداری ، دوره های کتابداری را برای کتابخانه های عمومی کشور و برخی کتابخانه های دانشگاهی برگزار کردند . این دوره ها ، کوتاه مدت بود و بعضی کارگاهها نیز شکل تئوری و عملی این رشته را مطرح می کردند .

ضرورت وجود فلسفه در کتابداری فلسفه در کتابداری در برگیرنده مجموعه ای از علوم و اعتقاداتی است که زمینه وسیعی را برای یافتن راه حل برای مسائل گوناگون موجود در انواع مختلف کتابخانه ها فراهم می سازد . داشتن فلسفه برای کتابدار از ضروریات است . این امر به او کمک خواهد کرد تا بنایی را پایه ریزی کند که بر آن بنیان بتواند رهیافت کلی خود را در کتابداری استوار سازد . در دنیایی که به سرعت در حال دگرگونی است ، کتابدار محتاج فلسفه ی خاص خود است ، زیرا داشتن فلسفه او را قادر خواهد ساخت تا راه حلی برای مسائل جدیدی که در کار روزمره با آنها مواجه می شود بیابد . در چنین صورتی وی خواهد توانست طرز فکر روشن و مثبتی نسبت به مردم و ایده ها پیدا کند . این کار همچنین او را به ثبات در تصمیم گیری که صفت یک رهبر خوب است هدایت خواهد کرد .

         فلسفه نشانگر انگیزه ها ، اهداف و اعتقادات وی در قبال موقعیتها و انسانهاست . با توجه به اینکه دگرگونیهای اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، تکنولوژی و اخلاقی اجتناب ناپذیر است ، یک فلسفه خوب هم باید برای پاسخگویی به نیازهای متغیر جماعتی که در خدمت آن است اصلاح پذیر باشد ، تغییر یابد و قابل جانشینی باشد . هیچ گونه اتفاق نظری مبنی بر اینکه چه چیزی باید پایه و اساس فلسفه در کتابداری قرار گیرد وجود ندارد. ما باید روش علمی را در پیش بگیریم و فلسفه کتابداری را بر اساس قوانین ، اصول ، تصویبنامه ها و نظریات علم کتابداری بنا کنیم . قوانین کتابداری که به قلم رانگاناتان Ranganatan تنظیم شده است ، پایه های چنین رهیافتی را تشکیل می دهد ، رانگاناتان رهیافتی فلسفه  را پذیرفت که فقط به جنبه خدمتی کتابداران محدود بود .

       فلسفه باتلر در مورد کتابداری ، با عنوان  "فرهنگ گرایی " ، مفهوم عقلانی کتابداری را بر حسب اصول علمی ، انگیزه و کاربردهای فناورانه ی آن تعریف کرد ؛ به همه اینها از دیدگاه علوم انسانی نگریسته

می شود . بطور کلی سیر تحولات روندهای عقلانی و فلسفی کتابداری را می توان به نقل از نیتکی Nitecki به این شرح بیان کرد :

1)     دوره ماقبل فلسفی ( 800 تا 600 ق .م ) ، مشخصه آن نیاز به توضیح معمولی درباره اسرار زندگی است ؛2)

2)      عصر کلاسیک ( 600 ق.م تا 400 م.) ، که مشخصه آن غلبه عقلانیت است . در این عصر فلسفه ی سقراط ، افلاطون ، ارستو ، که مهمترین فلاسفه ی این دوره بودند ، مبنای اساسی فلسفه ی کتابداری می شود ؛

 3) عصر اعتقادی ( 400 تا 1400م.) ، که از حیث فلسفی ، دوره جست و جوی معنای وجود انسان و بازگشت به غلبه الهیات است ؛

 4) عصر ماجراجویی یا فلسفه رنسانس ( 1400 تا 1500 م . ) ، که مشخصه آن تغییرات حاصل از کشفیات جغرافیایی و با ثبات سنت کلاسیک در تضاد بود ؛

 5) عصر استدلال یا فلسفه مدرن (قرن 17) . مشخصه آن پیدایش علوم فیزیکی است و نیز مبتنی بر روش شناسی ارسطویی می باشد ؛

 6) عصر روشنگری یا فلسفه علوم طبیعی ( قرن 18) ، که با حمایت از روش مشاهدات تجربی جهت کشف حقایق ، قصد تبدیل فلسفه به غلم طبیعی را داشت . در این عصر فلسفه به نوعی فیزیولوژی یا رفتارگرایی روان شناسانه علمی تبدیل می شود که هر چیزی را به اجزای اتمی تحلیل می کند . دراینجا فقط قطعیت منطقی یا ریاضی قابل قبول است ، فلاسفه این قرن احساس می کردند که چنین پیشرفتی در فلسفه نیز می تواند ایجاد شود ؛

 7) عصر ایدئولوژی یا مکتب شناسی ( قرن 19) و نظریه پردازی و بازسازی ایدئولوژیکی و فرهنگی ، که مشخصه آن ظهور مجدد متافیزیک در شکل ایدئالیسم هگلی ، طبیعت گرایی تکاملی اسپنسر ، و نظرات مادی گرایی دیالکتیک مارکس است که همه اینها بر انسان و توسعه تاریخ ( تاریخی ) آن تمرکز دارد . به سمت پایان این قرن ، پیرس دیدگاهی عمل گرایانه را فرمول بندی کرد . از نظر وی واقعیت ، مفهومی دائما" در حال تغییر و پیشگویی بود که بطور متافیزیکی پیش بینی و بطور علمی توصیف ، و با اجماع تعریف میشود ؛

 8)عصر تحلیل یا ورود به قلمرو فلسفی ناشناخته (قرن 20) ، که دوره ای فعال است ، فلسفه انگلوامر یکن که تحلیلی ، عمل گرایانه ، زبان شناسانه است- و فلسفه های اثبات گرایی منطقی ، واقع گرایی ، و فلسفه تحلیلی غالب هستند ؛ بطور کلی فلسفه قرن 20 به سه دیدگاه تقسیم می شود :

 الف ) تصور تکاملی و آرمان گرایانه ی زمان ؛

 ب) فلسفه تحلیلی که آنتی متافیزیکی ، اثبات گرایانه ، و منطقی بود ؛

 ج) فلسفه ریاضی و منطقی راسل .

حرفه کتابداری یا شغل کتابداری ؟

        اغلب اوقات این سؤال مطرح است که آیا کتابداری یک حرفه است یا نه ؟ پاسخ به این سؤال بستگی به این دارد که آیا کتابداری از ویژگی های اصلی یک حرفه برخوردار است یا نه ؟

از ویژگی های اصلی یک حرفه عبارتند از :

1-      مجموعه ای از دانش تخصصی و مهارت های فنی باشد .

2-      دارای نظام نامه اخلاقی و استاندارد و رفتاری در حوزه تخصصی باشد .

3-      دستیابی به سطح بالایی از استاندارد عملکردی از سوی متخصصان مهیا می باشد .

4-      سازمان رسمیبرای حمایت از حرفه ای شدن را طراحی کرده باشند.

5-      سازمان رسمی برای حمایت از حرفه ای شدن را طراحی کرده باشند .

اگر شخصی تحلیل های جامعه شناسان را درباره کتابداران بخواند ، خواهد دید که اغلب آنها بر این سؤال بجا تمرکز کرده اند که آیا کتابداری یک حرفه است یا خیر ؟

متون جامعه شناسان ، کتابداری را یک نیمه حرفه ای می داند . این متون ، یک حرفه ی کامل یا تمام حرفه ای را هیأتی سازمان یافته از کارشناسان می داند که اشکال خاصی از دانش رمزگونه را در موارد خاص به کار می برند.

       تمام حرفه ای ها،نظام آموزشی و ضرورتهای رسمی دارند.

       همچنین دارای رمزهای اخلاقی یا قوانین رفتاری می باشند.

همچنین آنها در قبال خدمات (البته موفق) هزینه می گیرند.

     برای پرسیدن این سؤال درباره آینده کتابداری باید درباره ی تکامل و تحول مطلوب کار کتابداران بحث شود و اینکه پیامدهای آن تکامل برای حرفه چه می تواند باشد ؟

     واضح ترین و احتمالا" مهمترین نیروی اجتماعی اکنون کتابداری را تحت تاثیر قرار می دهد تغییرات تکنولوژیکی است . بعضی از تغییرات تکنولوژیکی انجام کارهای قدیمی را به شکل ساده تر فراهم می سازند . مثلا" نمابرسازی کلید واژه ای ما را قادر می سازد که سریعتر کتابشناسی ها را ایجاد کنیم .

اطلاعات فهرست نویسی پیوسته انجام کارهای خدمات فنی را تسریع می بخشد .

      در بافت دوم ، حرفه کتابداری با حرفه های دیگر در ارتباط است .

علوم رایانه و برنامه نویسی ، مدیریت و اقتصاد روانشناسی و غیره همه و همه تاثیر زیادی در این حرفه دارند که تغییر هر یک می تواند به تغییرات ساختاری و بنیادی در حرفه کتابداری منجر  شود. مثلا" با ظهور موتورهای جستجو که محصول تلاش متخصصان زیادی است ، کار بازیلبی مدرک که از وظایف اصلی کتابداران است تا حد زیادی تسهیل شده است.

کتابداری در عصر جدید . دانش و فناوری جدید و پیشرفت در صنعت اطلاع رسانی به ویژه در دو دهه ی

اخیر باعث به کارگیری ابزار و روشهای نوین در بخش های مختلف علوم کتابداری و اطلاع رسانی گردیده است . طوری که اساس نظام های ذخیره و بازیابی گذشته را متحول ساخته است . در این دو دهه مبزان دخالت نیروی انسانی برای تحلیل و ارزیابی تجربه های شخصی کارشناسان نقش اساسی در تدوین برنامه ها و تصمیم گیریها و اجرای مراحل مختلف عملیاتی علوم کتابداری و اطلاع رسانی داشته است . در حالی که امروزه میزان آگاهی و شناخت چگونگی استفاده از نرم افزارهای حاصل از پیشرفت دانش و فن آوری رایانه و در حقیقت کارایی و بهروری از فن آوری اطلاعات اهمیت بیشتری یافته است . استفاده از شبکه های جهانی و دریافت اطلاعات از پایگاه های اطلاعاتی در سراسر جهان از طریق ماهواره ها، اشاعه اطلاعات دانش مدون بشر را سریعتر و سهل تر ساخته است . با فراهم آوردن امکان دسترسی به اطلاعات

به کمک ابزار دقیق ارتباطات راه دور و فن آوریهای رایانه و مدیریت نظام های اطلاع رسانی (MIS) محققان را در تهیه و تدوین برنامه های مطالعاتی و چگونگی انتخاب روش های دریافت اطلاعات مفید و در نتیجه تصمیم گیریهای صحیح یاری می دهند .

       پیشرفت های دنیای کنونی کتابخانه را نیز دگرگون کرده و برای آنها دنیای وسیعی از اطلاعات را در یک مکان کوچک و حتی بدون دیوار فراهم آورده است .

وجود شبکه ها و پایگاههای بزرگ اطلاعاتی افراد را از مراجعه به کتابخانه بی نیاز نخواهد کرد چرا که اطلاعات موجود در شبکه ها چنان وسیع و متنوع است که افراد کارآزموده نیز در استفاده از آن ناتوان هستند و سرانجام"کتابخانه های رقمی"، یا"کتابخانه های الکترونیکی Virtual library شکلی از کتابخانه های آینده خواهند بود که مواد اطلاعاتی آنها را الواح لیزری و شبکه های اطلاعاتی تشکیل می دهد .

مهارت های لازم برای کتابداران در محیط کار دیجیتالی

 الف) مهارت های حرفه ای

1-      سواد عملکردی : توان رمز گشایی معانی و شرح عقاید در یک سلسله وسایل ارتباطی و انواع مواد سمعی و بصری ؛

2-      سواد علمی : درک جنبه های نظری و عملی حرفه ی کتابداری ؛

3-      سواد فناورانه : توانایی بکارگیری فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی صحیح از طریق فناوری های اطلاعاتی در ارائه ی خدمات ؛

4-      سواد فرهنگی : درک و فهم ارزش ها و تفاوت میان فرهنگ های مختلف ؛

5-       آگاهی جهانی : درک و شناخت اینکه چگونه ملت های مختلف با فرهنگ های متفاوت با هم در ارتباط هستند .

ب) مهارت های انفرادی ( شخصی )

1- فراست : میل به کسب دانش و یادگیری ؛

2-خلاقیت : توانایی به کارگیری تصورات و تفکرات برای افزایش و بهبود ارائه خدمات ؛

3-خطرپذیری : توان بکارگیری فناوری های جدید در محیط کتابخانه و عدم ترس از ورود این فناوری ها در عرصه ی کتابخوانی ؛

4- مسئولیت پذیری : احساس مسئولیت در برابر کاربران و تعهد نسبت به حرفه ؛ و

5-روابط اجتماعی توانایی برقراری ارتباط متقابل با تمامی گروههای مختلف کاربران کتابخانه  .

 نقش کتابداران در عصر دیجیتال

کتابداران در قرن بیست و یکم به عنوان متخصصان اطلاع رسانی دارای نقش های مهمی هستند که به برخی از آنها اشاره می شود :

1-               میانجی دانش Knowledge  Interface 

2-               مهندس اطلاعات Information engineering

   3- حافظان دانش Information Consultants

   4-مشاوران دانش Knowledge confultants

5- تسهیل کنندگان فرایند یادگیری Arocess  facilitators

 6- مشاوران اطلاعات

نتایج حاصل از بروز شرایط نوین برای حرفه ی کتابداری و اطلاع رسانی مروری بر مباحث کتاب ها ، مجله ها و مقالات همایش های کتابداری و اطلاع رسانی در سالهای اخیر بیانگر توجه خاص اندیشمندان این حرفه ، به چنین مقوله پراهمیتی است . در بیشتر این متون ، اندیشمندان تلاش کرده اند تا از زوایای گوناگون ، از جمله از جنبه های آموزشی ، پژوهشی فرایندهای کاری و بازخوردهای اجتماعی به بررسی ها پیامدهای ناشی از تحولات بپردازند .

برخی از پیامدهای مطرح عبارتند از :

1-      کاهش ارتباط حضوری کتابداران و اطلاع رسانان با نیازمندان اطلاعات (به دلیل دسترسی مستقیم و به واسطه ی کاربران به نظام های اطلاعاتی از محل کار ، منزل و یا کافی نت ها )

2-      افزایش دشواری در گزینش اطلاعات کیفی ( به دلیل افزایش حجم انبوه اطلاعات و گم شدن اطلاعات با کیفیت )

3-       افزایش دشواری در سازماندهی اطلاعات ( به دلیل افزایش حجم انبوه اطلاعات و تنوع در منابع اطلاعاتی (

4-       عدم کارایی شیوه ها و ابزارهای سنتی برای سازماندهی اطلاعات ( به دلیل تغییر و تحول در محیط اطلاعاتی جدید )

خصوصیات و قابلیت مهم کتابداران و کتابخانه ها

1-      کتابخانه یک نهاد اجتماعی است و بر مبنای نیاز جامعه بوجود آمده است .

2-      کتابداری به مجموعه ای از اصول علمی استوار است .

3-      کتابخانه مهمترین متولی گزینش ، فراهم آوری و حفظ دانش متراکم بشری بوده و هست .

4-      کمتر حرفه یا گروهی به اندازه ی کتابداران دارای دانش و بینش و منابع اطلاعاتی است

5-      منابع کتابخانه ها بر اساس اصولی خاص گزینش می شوند .

6-      کتابداران مهمترین متولی تعیین محتوای نظام های اطلاعاتی هستند .

نتیجه گیری

یکی از مهمترین دغدغه های اطلاع رسانان و کتابداران آگاهی از آن چیزهایی است که در آینده در انتظار آنان و حرفه و خدمات آنها است . روند شتابان تغییرات فناوری در زمینه اطلاع رسانی و کتابداری سبب گردیده است تا دست اندرکاران امر مهم و حیاتی مدیریت دانش و کتابداری حساسیت این تغییرات را بیش از دیگر کارشناسان درک کنند و با چشمانی باز و اذهانی هوشیار خود را آماده ی تغییراتی نمایند که دانش و فناوری به زودی نه فقط برای آنان ، بلکه برای کلیه دست اندرکاران امر ، اشاعه دانش به ارمغان می آورد.

     برخی از مهارت های فنی مورد نیاز کتابداران در عصر جدید عبارتند از : تبدیل منابع چاپی به منبع دیجیتالی ، فهرست نویسی منابع دیجیتالی ، ایجاد پایگاههای اطلاعاتی و تولید ابر داده ها ، آشنایی با نمایه سازی و فناوری پایگاهها ، طراحی رابط وب ، آشنایی با فناوری وب و طراحی صفحات وب ، و توانایی بازیابی اطلاعات از انواع منابع اطلاعاتی. به غیر از این مهارت ها ، مهارت هایی مثل انعطاف پذیری و مشارکت و همکاری گسترده با دیگر کتابداران و کسب مهارت های اجتماعی نیز از جمله توانایی هایی است که در این عصر بسیار مورد تاکید قرار گرفته است . نظریه گورمن و کراوفورد در مورد کتابخانه های آینده چنین است که :

1-      آینده یعنی هم ارتباطات چاپی و هم ارتباطات الکترونیکی.

2-      آینده یعنی هم متون خطی و هم متون فرامتنی.

3-      آینده یعنی هم دخالت کتابداران در بازیابی اطلاعات و هم دسترسی مستقیم توسط کاربران .

با توجه به شعار معروف آینده پژوهان که عبارتند از : "نباید منتظر آینده شد ، بلکه باید آینده را ساخت. "بدیهی ست کتابداران و اطلاع رسانان نیز نباید منتظر آینده بنشینند و رویکردی منفعلانه را در این ارتباط در پیش گیرند ، بلکه باید با ابتکار و خلاقیت زمینه های نوآوری در این عرصه را خودشان ایجاد نمایند و دیگران از جمله کارشناسان فناوری اطلاعات و ارتباطات را به گونه ی فعال به دنبال خود بکشند و آنان را بر مبنای نیازهای اطلاعاتی جامعه هدایت کنند .

 

*     کارشناس کتابداری و اطلاع رسانی ، کتابدار کتابخانه عمومی علامه طباطبائی شهرستان ابهر           m.librarianship@gmail.com

 

منابع

1-      ابرامی ، هوشنگ ، شناختی از دانش شناسی ( علوم کتابداری و دانش شناسی ) . تهران : کتابدار ، 1383 .

2-      مختاری معمار ، حسین ؛ درآمدی بر کتابداری . تهران : قو ، 1376.

3-      اسدی گرگانی ، فاطمه ؛ بهروری در کتابداری و اطلاع رسانی : همایش سراسری کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی ، 9-11 مهرماه 1379 تهران : کتابدار 1380

4-      عالمی ، محمدحسین ؛ "نقش تکنولوژی های جدید در فرایند آموزشی ": رشد تکنولوژی آموزشی ، سال سیزدهم ، شماره ی8( اردیبهشت 1377) ، صفحه 40-7.

5-      کریست ، جان م . مبانی فلسفه ی کتابداری آموزشی . ترجمه ی اسداله آزادمشهد : آستان قدس رضوی 1365.

6-      فتاحیان ، حسام الدین ." نقش ICT در آموزش " . نما: مجله ی الکترونیکی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران ، دوره چهارم ، (1383):1-18

7-      آگادا ، جان . " آموزش مهارت های اجتماعی به متخصصان اطلاع رسانی در جامعه ی شبکه بندی شده ی جهانی ".ترجمه ی نادر نقشینه . در گزیده ی مقالات چهل و هشتمین کنگره ی مفید ( اتریش : 25-20 اکتبر 1996). تهران :مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران 1380، صفحه ی 276-298.

 

8.Ibid  .  "Librarian  ship  as  a  profession".Library   quartrly.Vol21  ( OCT.1951):235-247.

9.nitecki , josephz.  " philosphical  aspects  of  library  and information  science  in  retrospect . 1995.(on-line) . Arailable http:// WWW/twu.edu/library / nitecki/acpects/ch-02.htm/.


.: Weblog Themes By Pichak :.





تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظقالب وبلاگقالب وبلاگگالری عکسفاگالری عکس آلامتو